Στη μνήμη της Μελίνας

 

 

 

Η Μελίνα (Μαρία Αμαλία) Μερκούρη γεννιέται στην Αθήνα, στις 18 Οκτωβρίου του 1920. Κατάγεται από γνωστή οικογένεια πολιτικών. Ο παππούς της Σπύρος Μερκούρης είχε διατελέσει δήμαρχος Αθηναίων απ’ το 1899 ως το 1914 κι απ’ το 1929 έως το 1932.

Πνεύμα ανήσυχο από μικρή, η Μελίνα σε εφηβική ακόμα ηλικία ερωτεύεται παράφορα τον γόη ηθοποιό Γιώργο Παππά κι αποφασίζει να γίνει και η ίδια ηθοποιός. Ο γάμος της με τον Παναγή Χαροκόπο – ένας γάμος με μικρή διάρκεια- της προσφέρει ουσιαστικά το διαβατήριο για τη δραματική σχολή αφού δεν χρειάζεται πλέον τη συγκατάθεση της οικογένειας της για τα θεατρικά της όνειρα.

Γίνεται δεκτή απ’ το Εθνικό θέατρο το 1938, με συμμαθητές πολύ γνωστούς στη συνέχεια ηθοποιούς, όπως τη Δέσπω Διαμαντίδου με την οποία τη συνέδεε μεγάλη, προσωπική φιλία, τον Ανδρέα Φιλιππίδη, την Αλέκα Παϊζη, τον Αλέξη Δαμιανό κά.

Πρωτοεμφανίζεται στη θεατρική σκηνή το 1944 στο θέατρο Βρετάνια με το θίασο των Γιώργου Παππά και Αντώνη Γιαννίδη, στο έργο του Αλέξη Σολωμού, «Το μονοπάτι της Λευτεριάς». Ακολουθεί «H κόμισσα και ο καμαριέρης» του Laszlo Bus-Fekete.
Από το  1945 ως το 1948 εμφανίζεται στα: «Μις Μπα», «Θα σε παντρευτώ Τέρας», «Το Πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα», «Πωλείται Κέφι», «Η Μπόρα Πέρασε», «Επικίνδυνη Στροφή», «Ο Άνθρωπος και τα Όπλα», «Φαύλος Κύκλος», «Της Νύχτας τα Καμώματα», «Ένας Φίλος θα’ ρθει απόψε», «Τρισεύγενη», «Ανατολικά του Σουέζ», «Το πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ», «Δεν θα τα πάρεις μαζί σου»,  «Άνθρωπος και Υπεράνθρωπος», «Γαμήλιο Εμβατήριο», «Ο Βασιλικός», «Το τραγούδι της Κούνιας» κά

Το 1949  ερμηνεύει τη Μπλανς Ντυμπουά στο «Λεωφορείον ο Πόθος» του Τενεσί Ουίλιαμς, έργο που αποτελεί σταθμό στην καριέρα της. Αξίζει να σημειωθεί ότι γι’ αυτήν την  παράσταση έγραψε ο Μάνος Χατζιδάκις  το πολυτραγουδισμένο πια «Χάρτινο το Φεγγαράκι».

Η συνεργασία της με το θάτρο Τέχνης του Καρόλου Κουν υπήρξε σκανδαλώδης, αφού για τους ηθοποιούς του Εθνικού Θεάτρου το Τέχνης ήταν κάτι σαν απαγορευμένος χώρος.

Από το 1951 αρχίζει να πρωταγωνιστεί παράλληλα και στη Γαλλική θεατρική σκηνή, όπου αναδεικνύεται σε μούσα του γάλλου θεατρικού συγγραφέα Μαρσέλ Ασάρ.

Το 1960 επανακάμπτει στις αθηναϊκή θεατρική ζωή ερμηνεύοντας την Αλεξάνδρα ντε Λάργκο στο «Γλυκό Πουλί της Νιότης», του Τενεσί Ουίλιαμς, πάλι για λογαρισμό του θεάτρου Τέχνης. Στο πλευρό της ο πρωτοεμφανιζόμενος Γιάννης Φέρτης.

Λαμπρή εξάλλου είναι και η κινηματογραφική της πορεία, παράλληλα με τη θεατρική σταδιοδρομία της.

 

Το κινηματογραφικό της ντεμπούτο γίνεται με τη θρυλλική «Στέλλα», απ’ το θεατρικό έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη « Η Στέλλα με τα κόκκινα γάντια», το 1955. Η ταινία αυτή είναι και η μόνη ταινία ελληνικής παραγωγής της Μελίνας.

Ωστόσο, η κορυφαία κινηματογραφική της στιγμή είναι ο ρόλος της Ίλιας στο «Ποτέ την Κυριακή» που την κάνει διάσημη σε όλη την υφήλιο, ταινία που βραβεύεται με Όσκαρ Μουσικής στον Μάνο Χατζιδάκη( ήταν υποψήφια για άλλα τέσσερα Όσκαρ), χαρίζοντας  στη Μελίνα αρκετές σημαντικές διακρίσεις και παγκόσμια αναγνώριση, όπως το βραβείο πρώτου γυναικείου ρόλου στις Κάννες, αλλά και την υποψηφιότητα για Όσκαρ πρώτου γυναικείου ρόλου (σ.σ: το οποίο και χάνει απ’ την Ελίζαμπεθ Τέιλορ).

Η υπόλοιπη φιλμογραφία της συνοψίζεται στις εξής ταινίες: «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» 1956, «η Τσιγγάνα κι ο Τζέντλεμαν» 1957, «Ο νόμος» 1958,  «Ζήτω ο  έρωτας» 1960,  «Δευτέρα Παρουσία» και «Φαίδρα» 1961, «Νικητές» 1963, «Τοπ Καπί» 1964, «Μηχανικά Πιάνα» 1965, «Κάποιος μπορούσε να πεθάνει», «10.30 Ένα καλοκαιρινό βράδυ» 1966, «Σικάγο» 1969, «Υπόσχεση την Αυγή» 1970, «Η Δοκιμή» 1973, «Μια φορά δεν είναι αρκετό» 1974 , «Άσχημες συνήθειες» 1976 και «Κραυγή Γυναικών» το 1978

Η μεγάλη διεθνής επιτυχία που γνωρίζει το «Ποτέ την Κυριακή», μεταφέρεται θεατρικά στο σανίδι με τον τίτλο «Ilya Darling» και ανεβαίνει μετά από περιοδεία στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο Broadway στην Αμερική με τεράστια επιτυχία και προπωλημένα εισιτήρια για όλες τις παραστάσεις.

Κατά τα έτη 1967-1974, τα χρόνια της δικτατορίας, η Μελίνα ζει στο Παρίσι με τον σύζυγο της γάλλο σκηνοθέτη  Ζυλ Ντασέν και δραστηριοποιείται στον αγώνα της εναντίων των συνταγματαρχών. Με όπλα τη φήμη και τη λάμψη της δίνει αρκετές συναυλίες και διοργανώνει αρκετά μεγάλο αριθμό πορειών αντιδικτατορικού χαρακτήρα. Συναντιέται με πολιτικούς αλλά και με πνευματικές προσωπικότητες παγκοσμίου κύρους με σκοπό να τους ευαισθητοποίησει ενάντια στη χούντα. Κατά την διάρκεια των αγώνων της γίνεται αρκετές φορές θύμα απόπειρας δολοφονίας, με μία από αυτές παραλίγο να της στερήσει τη ζωή.

Στα πλαίσια άλλωστε του αγώνα της, ερμηνεύει αποκλειστικά κατά διαστήματα τη «Λυσιστράτη» του Αριστοφάνη.

Το 1975 και ενώ έχει επιστρέψει στην Ελλάδα, ανεβάζει στο θέατρο Κάππα με τον Νίκο Κούρκουλο την «Όπερα της πεντάρας», το 1976 συνεργάζεται με το Κ.Θ.Β.Ε στη «Μήδεια» με το, ενώ το 1978 παίζει στο «Συντροφιά με τον Μπρεχτ» που ανεβαίνει από το Ελληνικό λαϊκό θέατρο του Μάνου Κατράκη, παράσταση για την οποία γράφτηκε από τον Θάνο Μικρούτσικο το «Άννα μην κλαις» που τραγουδήθηκε απ’ τη Μελίνα και τον Γιάννη Κούτρα.

 Το 1980 ξαναπαίζει στο «Γλυκό πουλί της Νιότης» με τον Γιάννη Φέρτη.

Η θεατρική της καριέρα κλείνει το 1980 με την «Ορέστεια» από το Θέατρο Τέχνης στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου και την ίδια στο ρόλο της Κλυταιμνήστρας. Το 1992 πραγματοποιεί, έκτακτη, εμφάνιση στην όπερα «Πυλάδης», σε βιντεοσκοπημένη σκηνή, στο ρόλο της Κλυταιμνήστρας, που παρουσιάζεται στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Σπουδαία είναι και η παρουσία της στη  δισκογραφία καθώς έχουν κυκλοφορήσει πάνω από δεκαπέντε δίσκοι της, πέρα από soundtrack ταινιών και θεατρικών παραστάσεων. Έχει τραγουδήσει μεγάλους Έλληνες συνθέτες, Μάνο Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη, Σταύρο Ξαρχάκο, Γιάννη Μαρκόπουλο, Βασίλη αλλά και κορυφαία ερμηνεία μουσικών έργων των Κurt Weil & Bertold Brecht.

Οι τηλεοπτικές της εμφανίσεις περιορίζονται σε σειρά ντοκυμαντέρ του BBC σε επεισόδιο με τίτλο «Η Ελλάδα της Μελίνας», απ’ όπου και ο ομώνυμος δίσκος του Σταύρου Ξαρχάκου, όπως και σε σήριαλ και εκπομπές στη Γαλλική και τη Γερμανική τηλεόραση.

Στις δραστηριότητες της συμπεριλαμβάνεται και η συγγραφή μιας βιογραφίας με τίτλο «Γεννήθηκα Ελληνίδα», τα έσοδα από τις πωλήσεις της οποίας  διατέθηκαν για τον αντιδικτατορικό αγώνα.  Ο τίτλος του βιβλίου της προέρχεται απ’ την απάντηση που έδωσε στους δημοσιογράφους όταν της ζήτησαν να κάνει μία δήλωση για την αφαίρεση της υπηκοότητάς της από τους συνταγματάρχες: «Γεννήθηκα Ελληνίδα και θα πεθάνω Ελληνίδα».

Η πολιτική της σταδιοδρομία ξεκινάει ουσιαστικά με την επιστροφή της στην Ελλάδα μετά την πτώση της χούντας. Κατεβαίνει υποψήφια στη Β` περιφέρια Πειραιά το 1974 αλλά δεν καταφέρνει να εκλεγεί βουλευτής, πράγμα το οποίο επιτυγχάνει όμως το 1977. Διετέλεσε υπουργός Πολιτισμού επί των κυβερνήσεων του Ανδρέα Παπανδρέου απ’  το 1981 ως το 1989 και απ’ το 1993 μέχρι και το 1994, χρονιά του θανάτου της, θέση η οποία της δίνει το έναυσμα να ξεκινήσει εκστρατεία για την επιστροφή των κλεμμένων μαρμάρων της Ακρόπολης, να δημιουργήσει το θεσμό των δημοτικών περιφερειακών θεάτρων (γνωστά ως ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.) με σκοπό την πολιτιστική ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας αλλά και τον θεσμό των πολιτιστικών πρωτευουσών της Ευρώπης, με πρώτη την Αθήνα το 1985. Στη δεύτερη θητεία της δίνει μεγάλη σημασία στην εισαγωγή του πολιτισμού στα σχολεία αλλά καταβεβλημένη από πολύχρονη μάχη με τον καρκίνο αφήνει τελικά την τελευταία της πνοή στο νοσοκομείο Memorial της Νέας Υόρκης, στις 6 Μαρτίου του 1994.

Η Μελίνα Μερκούρη κηδεύεται  με τιμές πρωθυπουργού εν ενεργεία στον οικογενειακό τάφο της στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών. Ο  θάνατός της προκαλεί εκδηλώσεις συγκινήσεις σε όλο τον κόσμο. Πολλοί πολιτικοί ηγέτες αποστέλλουν συλλυπητήρια μηνύματα, τόσο στην οικογένεια της όσο και στο ελληνικό κράτος. Η 6η Μαρτίου, ημερομηνία θανάτου της, ορίζεται από την UNESCO ως παγκόσμια μέρα πολιτισμού κατά την οποία δίνεται το βραβείο «Μελίνα Μερκούρη» ως βραβείο πολιτιστικής προσφοράς.

Σύμφωνα με επιθυμία της έχει ιδρυθεί, από τον σύζυγό της Ζιλ Ντασέν «Το Πολιτιστικό Ίδρυμα Μελίνα Μερκούρη» το οποίο έχει ως στόχο την επιστροφή των μαρμάρων της Ακρόπολης.

Advertisements

13 Responses to “Στη μνήμη της Μελίνας”


  1. 1 Χαρτοπόντικας Μαρτίου 9, 2007 στο 12:41 μμ

    Η θεατρική της καριέρα κλείνει το 1980 με την «Ορέστεια» από το Θέατρο Τέχνης στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου και την ίδια στο ρόλο της Κλυταιμνήστρας.
    Η μοναδική φορά που την είδα ήταν κι η τελευταία της στο θέατρο.
    Πολύ καλή βιογραφία. Πολλά τα αγνοούσα.

  2. 2 αλκιμήδη Μαρτίου 9, 2007 στο 3:44 μμ

    Για μένα η Μελίνα είναι Η Γυναίκα.
    Και τελικά αυτό που απομένει στη δικιά μου μνήμη ειναι από τον επικήδειο της «femme flame» Δύο λέξεις και όλα εκεί.

    Δυστυχώς εγώ δεν την είδα στο θέατρο. Δυστυχώς.

  3. 3 alepou Μαρτίου 13, 2007 στο 3:07 μμ

    @χαρτοπόντικας
    τυχεράκια! που την είδες… 🙂
    @αλκιμήδη
    Όύτε εγώ αλκιμήδη μου την είδα. Δυστυχώς!

  4. 4 krotkaya Μαρτίου 15, 2007 στο 2:11 πμ

    πάρα πολύ καλό κείμενο. κι εγώ αγνοούσα πολλά.

    και για μένα είναι η Μπλανς. Εικόνα χαραγμένη στο μυαλό μου ένα φιλμάκι όπου τραγουδά με το Χατζηδάκι το Χάρτινο το Φεγγαράκι.

  5. 5 alepou Μαρτίου 16, 2007 στο 5:42 μμ

    @krotkaya
    Τελικά είσαι κι εσύ ρετρό Μαρινάκι. Γι’αυτό σε πάω!

  6. 6 krotkaya Μαρτίου 17, 2007 στο 12:39 πμ

    και βέβαια είμαι ρετρό, δεν μου φαίνεται? Μόνο φουρώ που δεν φοράω!!!

  7. 7 Andreas Ιουλίου 12, 2007 στο 11:26 μμ

    Καλά όλα αυτά αλλά θ ήταν καλό να αναφέρεται και η πηγή από όπου πάρθηκε το κείμενο. ( Τουλάχιστον σε ευχαριστώ που μεταξύ των τόσων κειμένων για τη Μελίνα χρησιμοποίησες το δικό μου από τη wikipedia)

  8. 8 αλεπού Ιουλίου 17, 2007 στο 9:48 πμ

    @andreas
    Αγαπητέ, καλό θα ήταν να είσαι πιο προσεκτικός σε ό, τι αφορά στα συμπεράσματα σου. Δεν είναι ακριβές ότι χρησιμοποίησα το άρθρο σου στη wikipedia. Για τη Μελίνα έχουν γραφτεί χιλιάδες πράγματα, τόσο στο διαδίκτυο, όσο και στον τύπο ή και σε βιβλία. Επομένως, σε πληροφορώ ότι όταν ετοίμαζα το post για τη Μελίνα, συμβουλεύτηκα αρκετές πηγές. Τη wikipedia την συμβουλεύτηκα για να ελέγξω ημερομηνίες και να επαληθεύσω κάποιες πληροφορίες που ήδη ήξερα. Έτσι κι αλλιώς, αυτό είναι θεμιτό, όπως άλλωστε θεμιτό και απαραίτητο είναι να αναφέρονται και οι πηγές- σ’ αυτό έχεις δίκιο. Μόνο που στην συγκεκριμένη περίπτωση, οι πηγές δεν ήταν τόσο συγκεκριμένες. Βλέπεις, το μεγαλύτερο μέρος του υλικού το γνώριζα ήδη, οπότε το έγραψα από μνήμης.
    Για την αποκατάσταση του πράγματος κι αν αυτό σε κάνει να νιώθεις καλύτερα, μπορώ να προσθέσω ότι την επαλήθευση και την εξακρίβωση στοιχείων την έκανα απ’ το άρθρο σου- όπως λες- στη wikipedia. Σε καμία όμως περίπτωση το κείμενο μου δεν αντλήθηκε εξ’ολοκλήρου απ’ το άρθρο σου και δεν αποτελεί προϊόν copy paste.

    Τέλος, η χρονική καθυστέρηση της απάντησης μου σε σένα, οφείλεται στο ότι είχα καιρό να μπω στο μέιλ μου και να δω τα σχόλια. Αυτό στο διευκρινίζω για να μην έχεις την εντύπωση ότι σε αγνόησα.

  9. 9 eleni Απρίλιος 29, 2008 στο 5:49 πμ

    geia
    akousa ena apospasma apo to theatriko lewforeion o pothos tou 1949 me tin merkouri kai prospathw na katalavw poioi einai oi prwtagwnistes. mipws kserei kapoios? sygnwmi gia tous latinikous xaraktires
    eyxaristw

  10. 10 αλεπού Απρίλιος 30, 2008 στο 12:59 μμ

    @eleni
    Γεια σου Ελένη. Έτσι εκ του προχείρου, μπορώ απλώς να σου απαντήσω ότι στον ρόλο του Κοβάλσκι ήταν ο Βασίλης Διαμαντόπουλος. Για την υπόλοιπη διανομή, θα πρέπει να το ψάξω κι αυτό μπορεί να γίνει από Δευτέρα.

  11. 11 eleni Μαΐου 1, 2008 στο 4:42 πμ

    se eyxaristw polu!

    to apospasma einai ayto: http://www.youtube.com/watch?v=jxkntaJTxjw

    den kserw an voithaei. to anevasa prin 2 meres, alla den kserw poioi ithopoioi akougontai kai tha thela na mathw
    se eyxaristw kai pali

  12. 12 αλεπού Μαΐου 7, 2008 στο 11:23 πμ

    @eleni

    Άργησα αλλά το βρήκα!
    Στο ηχητικό απόσπασμα που μου έστειλες, ακούγεται η Μελίνα ως Μπλανς Ντυμπουά στο γνωστό πια «Χάρτινο το φεγγαράκι», ο Βασίλης Διαμαντόπουλος ως Στάνλει Κοβάλσκι και η Τώνια Καράλη ως Στέλλα Κοβάλσκι.

  13. 13 eleni Μαΐου 8, 2008 στο 2:53 πμ

    ax den exw logia na se eyxaristisw!
    to epsaxna poli kairo kai den evriska tipota.
    foveres fwnes eixan kai oi 2 aytoi ithopoioi sto dialogo.
    mou aresei poli to blog sou pou to anakalypsa prosfata kai den kserw ti na prwtodiavasw.
    se eyxaristw poli pou epsaxes!


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 195,843 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: