«Τρικυμία» του Σαίξπηρ απ’ το Εθνικό θέατρο (Σκηνή Κάππα)

tempest.jpg

Το έργο

Το πρόβλημα που έχουν τα κλασικά έργα στη σκηνική τους μεταφορά είναι η αναζήτηση ενός διαύλου επικοινωνίας με το σήμερα. Μπορούν να συνομιλήσουν μ’ ένα σύγχρονο κοινό ή όχι; Υπάρχει πληθώρα έργων που δεν παίζεται πια- ιστορικά δράματα λχ, συγγραφείς που ξεπεράστηκαν, κείμενα με παρωχημένες πια υποθέσεις, αλλά υπάρχουν κι έργα που τυγχάνουν θεατρικής διαχρονικότητας και που παρόλα αυτά κάποτε αποτυγχάνουν να είναι κάτι παραπάνω από μια σκηνική –έστω αξιοπρεπή- απεικόνιση του κειμένου που έχει παραδώσει ο συγγραφέας.

Η «Τρικυμία» είναι το τελευταίο μάλλον έργο του μεγάλου Σαίξπηρ. Κατατάσσεται μαζί με τον «Κυμβελίνο» και το «Χειμωνιάτικο παραμύθι» στις ρομαντικές κωμωδίες της τελευταίας του περιόδου. Η πρώτη παράσταση δόθηκε το Νοέμβριο του 1611 και το έργο τυπώθηκε και κυκλοφόρησε το 1623.

Η ιστορία είναι ουσιαστικά ένα παραμύθι με ξωτικά, μαγεία, έρωτες, αρκετά ευτράπελα, καλούς, κακούς και happy end! Ο Σαίξπηρ κλείνει παιχνιδιάρικα το μάτι στον θεατή γιατί πίσω απ’ τις περιπέτειες του Πρόσπερο εξιστορεί την κορύφωση της δικής του θεατρικής πορείας. Ο ποιητής αποχαιρετά το κοινό του ειρηνικά και ήρεμα, αφήνοντας ως παρακαταθήκη τα τελευταία δείγματα της μαγικής του τέχνης.

Ο Πρόσπερο, Δούκας του Μιλάνου που στο παρελθόν ασχολείτο με μυστικιστικές μελέτες, χάνει το θρόνο του, έπειτα από συνομωσία του αδερφού του με τον βασιλιά.. Έτσι καταλήγει σε ένα ερημονήσι μαζί με τη μικρή του κόρη, Μιράντα.

Δώδεκα χρόνια αργότερα, κοντά στις ακτές αυτού του νησιού, ταξιδεύει ο βασιλιάς με την ακολουθία του και τους συνωμότες. Ο Πρόσπερο που στο μεταξύ έχει γίνει ο απόλυτος άρχοντας του νησιού και με τη μαγεία του έχει καταφέρει να ελέγχει τα στοιχεία της φύσης και τα ξωτικά, προκαλεί μια τρικυμία με σκοπό να τιμωρήσει τους ναυαγούς για ό, τι του κάνανε στο παρελθόν.

Ωστόσο, πίσω απ’ αυτήν την απλή ιστορία, ο Σαίξπηρ συνθέτει ένα απ’ τα ωραιότερα κύκνεια άσματα που έχουν γραφτεί ποτέ.

Στο πρόσωπο του Πρόσπερο μπορεί να διακρίνει κανείς τον ίδιο τον ποιητή και η δύναμη της μαγείας του είναι η ίδια η ποιητική του τέχνη. Όπως ο Πρόσπερο τελικά δεν θα τραβήξει μέχρι τα άκρα την εκδίκηση αλλά θα δώσει άφεση στις παλιές ανομίες, έτσι κι ο ποιητής θα ολοκληρώσει το συγγραφικό του έργο και τις περιπέτειες του ως θεατρίνος μέσα κλίμα σοφίας και συμφιλίωσης. Ο Πρόσπερο θ’ αποκηρύξει επιπλέον τη δύναμη της μαγείας του, όπως κι ο ποιητής τη δύναμη της γραφής του. Θ’ αποσυρθούν μετά το πέρας της «Τρικυμίας» κι όπως και στο φυσικό φαινόμενο την τρικυμία διαδέχεται η νηνεμία, έτσι κι ο Πρόσπερο θ’ ανακτήσει τον θρόνο του και θα περιμένει να τελειώσει ήρεμα τη ζωή του αλλά κι ο ποιητής θ’ αποσυρθεί στη γενέτειρα του και θα περιμένει στωικά το τέλος.

Η παράσταση

Η παράσταση της «Τρικυμίας» είναι η τέταρτη στην ιστορία του Εθνικού θεάτρου (1950, 1969, 1970, 2008) που απέτυχε όμως να δώσει κάτι φρέσκο στο γλυκόπικρο κύκνειο άσμα του Σαίξπηρ. Πρόκειται μάλλον για μια απλή διεκπεραίωση, χωρίς ιδιαίτερη έμπνευση.

Ο Νίκος Χατζόπουλος σκηνοθέτησε το έργο με αμηχανία. Σεβάστηκε βέβαια το κείμενο, δεν προχώρησε σε αισθητικές ή άλλες επεμβάσεις που θα μπορούσαν να αλλοιώσουν τη σύλληψη του Σαίξπηρ, δεν μετατόπισε τον χωροχρόνο του έργου, δεν αφαίρεσε το ρομαντικό στοιχείο του παραμυθιού, δεν έκανε τελικά τίποτα απ’ όσα συνηθίζονται τα τελευταία χρόνια στα κλασικά κείμενα ερήμην όπως είναι φυσικό των συγγραφέων τους. Παρόλα αυτά, δεν πέτυχε να δημιουργήσει κάποια ψυχική ανάταση ή μια γλυκειά μελαγχολία για τον αποχαιρετιστήριο λόγο ενός μεγάλου ποιητή. Στα θετικά σημεία πάντως του σκηνοθετικού του εγχειρήματος καταγράφω τις σκηνές των ξωτικών που ήταν ενορχηστρωμένες με χάρη και αρμονία.

Ο σκηνοθέτης είχε στη διάθεση του ένα δυναμικό από παλιούς και νέους ηθοποιούς που όμως δεν αξιοποίησε στο μάξιμουμ των δυνατοτήτων τους.

Ο Γιάννης Βόγλης είχε το κύρος της σκηνικής παρουσίασης του Πρόσπερο, αλλά δεν είχε το βάθος του ρόλου. Έχω την αίσθηση ότι παγιδεύτηκε στο εξωτερικό πλάσιμο ενός ρόλου που μπορεί να είναι φιγούρα παραμυθιού, αλλά θα έπρεπε να έχει τη συγκινησιακή φόρτιση του ποιητή που ετοιμάζεται να αποσυρθεί και που μας καταθέτει τους τελευταίους του στοχασμούς:

«είμαστε φτιαγμένοι απ’ το ίδιο υλικό που’ ναι φτιαγμένα τα όνειρα».

Η Δέσποινα Κούρτη έδωσε φρεσκάδα στον ρόλο της Μιράντας, της κόρης του Πρόσπερο που με απορία κι έκπληξη συναντιέται μετά από δώδεκα χρόνια με τα ανθρώπινα πλάσματα. Ο Γιάννος Περλέγκας, το σκηνικό έτερον της ήμισυ στον ρόλο του νεαρού πρίγκηπα, είχε επίσης καλή σκηνική παρουσία, χωρίς υπερβολές ή θεατρινίστικους ακκισμούς.

Ο Κοσμάς Φουντούκης ήταν ένας Άριελ, με χάρη και σκηνική φινέτσα. Αλαφροπάτησε και καθοδήγησε τις κινήσεις των ξωτικών του δίνοντας μας την αίσθηση ότι έρχεται κατευθείαν από κόσμους παραμυθιού.

Ο Θεμιστοκλής Πάνου έπλασε μια ενδιαφέρουσα καρικατούρα του άσχημου και απεχθούς Κάλιμπαν με ενδιαφέρουσες κωμικές αποχρώσεις.

«Τρικυμία»

Μετάφραση- σκηνοθεσία: Νίκος Χατζόπουλος,

Σκηνικά-κοστούμια:Λιλή Πεζανού

Μουσική: Θοδωρής Αμπαζής

Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος.

Παίζουν: Γιάννης Βόγλης, Γιάννης Βογιατζής, Γιώργος Γλάστρας, Θανάσης Δήμου, Κωστής Καλλιβρετάκης, Περικλής Καρακωνσταντόγλου, Δέσποινα Κούρτη, Αγαπητός Μανδαλιός, Παναγιώτης Παναγόπουλος, Θεμιστοκλής Πάνου, Παντελής Παπαδόπουλος, Γιάννος Περλέγκας, Κοσμάς Φοντούκης, Γιούλη Τάσιου, Σοφία Τσινάρη, Δημήτρης Μυλωνάς, Κωστής και Καλλιβρετάκης.

Advertisements

0 Responses to “«Τρικυμία» του Σαίξπηρ απ’ το Εθνικό θέατρο (Σκηνή Κάππα)”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 196,279 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: