«Κατερίνα Ισμαΐλοβα- Η Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενκ» στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.

katerina

Το έργο

Μια νεαρή γυναίκα που την παντρεύουν μ’ έναν πλούσιο και πολύ μεγαλύτερο της σε ηλικία έμπορο.

Κλεισμένη στο σπίτι του άντρα της με τον πεθερό να την καταδυναστεύει.

Μόνη της για μεγάλα χρονικά διαστήματα, όσο ο έμπορος άντρας της ταξιδεύει για δουλειές.

Με το στίγμα της γυναίκας που δεν γεννάει τον πολυπόθητο διάδοχο που θα κληρονομήσει την περιουσία.

Πλήττει.

Είναι νέα.

Με επιθυμίες.

Διψά για ζωή.

Θέλει ένα παιδί γιατί νομίζει ότι θα την βγάλει απ’ την ανία της καθημερινότητας.

Αυτό είναι σε γενικές γραμμές το πορτρέτο της Κατερίνας Ισμαΐλοβα.

Όλη της η ζωή κι η κοσμοθεωρία ανατρέπονται όταν ερωτεύεται ή μάλλον όταν ικανοποιείται ερωτικά. Ο αρρενωπός επιστάτης της δημιουργεί προσδοκίες και ψευδαισθήσεις για μια κοινή, ευτυχισμένη ζωή. Της προσφέρει απλόχερα έρωτα και της εξουσιάζει σώμα και πνεύμα. Της ασκεί ψυχολογική πίεση κι αυτή δεν του χαλάει χατήρι.

Για τον έρωτα της, η Κατερίνα αποφασίζει να απαλλαγεί από τις περιττές απουσίες κι έτσι αρχίζει ένας κύκλος εγκλημάτων. Η Κατερίνα σκοτώνει αλλά κάθε φορά γεμίζει ενοχές. Οι Ερινύες την κυνηγούν στον ύπνο της, δεν την αφήνουν να χαρεί ελεύθερη τον έρωτα της.

Η ιστορία της Κατερίνας Ισμαήλ Ισμαΐλοβα. είναι η νουβέλα που έγραψε το 1865 ο Νικολάι Λέσκοφ με τίτλο «Η λαίδη Μάκβεθ του Μτσενκ». Με την ίδια  όμως  ιστορία καταπιάστηκε  η όπερα  «Κατερίνα Ισμαΐλοβα»  σε λιμπρέτο των Αλεξάντερ Πράις και Ντμίτρι Σοστακόβιτς .

Αξίζει να αναφερθεί ότι εξαιτίας του λιμπρέτου του, ο Σοστακόβιτς ήρθε σε σοβαρή σύγκρουση με το καθεστώς. Ενώ οι κριτικές για το έργο ήταν διθυραμβικές και η υποδοχή του κοινού σε Αμερική κι Ευρώπη ενθουσιώδης, όταν ο Στάλιν παρακολούθησε την παράσταση, δυσαρεστήθηκε τόσο που η Πράβντα, επίσημη εφημερίδα του καθεστώτος, δημοσίευσε ένα άρθρο (υπάρχει η φήμη ότι το ανυπόγραφο άρθρο ήταν του ίδιου του Στάλιν) με τίτλο: «θολούρα αντί μουσικής». Σ’ αυτό το άρθρο αποδοκιμάστηκε η παράσταση και χαρακτηρίστηκε το έργο ως φορμαλιστικό και άνευ ουσίας.

Από το πρώτο λεπτό ο ακροατής σοκάρεται από την εσκεμμένη παραφωνία μιας μουσικής σύγχυσης. Σπαράγματα μελωδίας,οι αρχές μιας μουσικής φράσης πνίγονται, αναδύονται κι εξαφανίζονται πάλι μέσα σε ουρλιαχτά και τσιρίδες. Το να παρακολουθήσεις αυτή τη «μουσική» είναι δύσκολο, το να τη θυμάσαι αδύνατο […] Το τραγούδι έχει αντικατασταθεί από στριγκλιές. Οι ευκαιρίες του συνθέτη να βρεθεί σε μελωδικά μονοπάτια αυτοκτονούν στην αγριότητα ενός μουσικού χάους και κακοφωνίας […]. Το πάθος εκφράζεται μόνο με φασαρία. Η όπερα αυτή είναι επικίνδυνη για τη σοβιετική μουσική.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την καθολική μεταστροφή όσων είχαν αρχικά εκφραστεί θετικά υπέρ του έργου του Σοστακόβιτς. Η κατακραυγή υπήρξε γενική και ο συνθέτης περιθωριοποιήθηκε κι απομονώθηκε.

Η Λαίδη Μακβεθ του Μτσενκ ξεχάστηκε μέχρι που ο ίδιος ο Σοστακόβιτς την επανέφερε στη σκηνή στις 8 Ιανουαρίου 1963 με τον τίτλο: « Κατερίνα Ισμαΐλοβα». Το κείμενο και η μουσική είχαν υποστεί αλλαγές, είχαν προστεθεί δυο νέες πράξεις και είχαν απαληφθεί κάποια πολιτικά μηνύματα.

Η παράσταση

Η θεατρική απόδοση που σκηνοθετικά υπέγραψε η Μάρθα Φριντζήλα για το θέατρο του Νέου Κόσμου βασίστηκε τόσο στη νουβέλα του Λέσκοφ αλλά και στο λιμπρέτο των Αλεξάντερ Πράις και Ντμίτρι Σοστακόβιτς από την όπερα «Κατερίνα Ισμαΐλοβα».

Νομίζω ότι είναι εύκολο να αντιληφθούμε σήμερα για ποιο λόγο αυτή η φαινομενικά απλή ερωτική ιστορία ανακίνησε το μένος του σοβιετικού ηγέτη. Δεν γνωρίζω το καθαρό κείμενο της νουβέλας του Λέσκο, ούτε και το λιμπρέτο της όπερας. Θεωρώ πάντως ότι ο συμβολισμός είναι σαφής: Η απλή ανυποψίαστη κοπέλα ή αλλιώς μια χώρα που έχει υποταχτεί στην εξουσία ενός ηγέτη-δικτάτορα. Ο πλούσιος μεγαλύτερος σύζυγος δηλαδή ο δικτάτορας. Ο πεθερός δυνάστης, δηλαδή και πάλι ο δικτάτορας. Τα αδιάκριτα μάτια του επαρχιώτικου περίγυρου. Τα χίλια πρόσωπα της εξουσίας.   Απ’ την άλλη, ο νεαρός εραστής. Ένα μέλλον καλύτερο, πολλά υποσχόμενο. Μια νέα εξουσία. Η υποταγή της κοπέλας. Η υποταγή της χώρας. Η προδοσία. Η ανατροπή του παλιού καθεστώτος.

Η Μάρθα Φριντζήλα διασκεύασε και σκηνοθέτησε μια παράσταση με πολύ ενδιαφέρον. Ένας ατμοσφαιρικός χώρος, ένα σκηνικό με έντονα ζωγραφισμένο το πάτωμα κι ένα κρεβάτι κατάχαμα. Το κρεβάτι χάριν του οποίου έχουμε την ιστορία έρωτα, εκδίκησης και μίσους.

Η ματιά της σκηνοθέτριας έδωσε φρεσκάδα σ’ ένα κείμενο κι ένα λιμπρέτο τόσο παλιά. Χωρίς να χρειάζεται να ορίσει ρεαλιστικά και παραστατικά τον χώρο, τα πρόσωπα και τον χρόνο, έφτιαξε μια παράσταση με δυνατές εικόνες κι έντονο εσωτερικό ρυθμό.

Οι τέσσερις ηθοποιοί που ήταν σχεδόν όλη την ώρα στη σκηνή, υπήρξαν ακούραστοι και δημιουργικοί.

Ιδιατέρως θα ήθελα να αναφερθώ στην Μαρία Κεχαγιόγλου που κατάφερε να ισορροπήσει ανάμεσα στον ρόλο και στον εαυτό της έξω απ’ τον ρόλο. Είναι πολύ σπάνιο αυτό για έναν ηθοποιό. Η Κεχαγιόγλου πείθει απόλυτα ότι είναι η Κατερίνα Ισμαΐλοβα. Συγχρόνως, όμως μας αφήνει να δούμε και τη ματιά της απέναντι σ’ αυτό που υποδύεται. Νομίζω ότι αυτό, δηλαδή η επίτευξη της εξισορόπησης ανάμεσα σε μια «ταύτιση» απ’τη μια και «μπρεχτικού τύπου αποστασιοποίηση» απ’ την άλλη, υπήρξε και ο στόχος όλης της παραάστασης, αλλά και το ζητούμενο της σκηνοθεσίας.

Ο Γιώργος Φρντζήλας στον ρόλο του Σεργκέϊ είχε τον δυναμισμό και την απατηλή γοητεία του εραστή- θύτη, ενώ οι Δημήρης Αγαρτζίδης και Δέσποινα Αναστάσογλου που επιφορτίστηκαν με τρεις- τέσσερις ρόλους ο καθένας, είναι νέοι, υποσχόμενοι ηθοποιοί με έμπνευση και αέρα δημιουργίας.

Εξαιρετική ήταν η τελευταία εικόνα της παράστασης με τη Μαρία Κεχαγιόγλου στο κέντρο της σκηνής, τη φωνή του αφηγητή, τον ήχο του νερού και τον φωτισμό να δημιουργεί την αίσθηση ότι τώρα βλέπουμε αυτό που μας αφηγούνται: ένα πλοίο στον σκοτεινό Βόλγα και μια γυναίκα πέρα απ’ τα όρια της απελπισίας.

ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΙΣΜΑΪΛΟΒΑ – Η ΛΑΙΔΗ ΜΑΒΕΘ ΤΟΥ ΜΤΣΕΝΚ

Μετάφραση: Κίκα Γεωργίου, Μάρθα Φριντζήλα

Διασκευή- Σκηνοθεσία: Μάρθα Φριντζήλα

Σκηνογραφία- Μουσική: Βασίλης Μαντζούκης

Φωτισμοί- Βίντεο: Βασίλης Μαντζούκης, Μάρθα Φριντζήλα

Διανομή:

Κατερίνα Ισμαΐλοβα: Μαρία Κεχαγιόγλου

Σεργκέϊ: Γιώργος Φριντζήλας

Αφηγητής, Μπαρίς Τιμαφεϊεβιτς, Ζηνόβι Μπαρισέβιτς: Δημήτρης Αγαρτζίδης

Αφηγήτρια, Ακσένια, Φέντια, Σόνια: Δέσποινα Αναστάσογλου

Advertisements

1 Response to “«Κατερίνα Ισμαΐλοβα- Η Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενκ» στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.”



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 197,108 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: