«Τρίπτυχο» του Χάινερ Μίλερ στο BIOS

muller 

Το να δει κανείς θέατρο σε έναν χώρο που δεν έχει οριστεί εξαρχής ως θεατρικός, είναι κάτι πολύ συνηθισμένο πια τα τελευταία χρόνια. Το κοινό της Αθήνας έχει μπει σε γκαράζ, αποθήκες, έχει σταθεί στον δρόμο, έχει φάει σε τραπέζια επί σκηνής μαζί με τον θίασο, έχει αλλάξει χώρο όταν η παράσταση κατά τη διάρκεια της το απαιτεί (θυμίζω το ενδιαφέρον πείραμα της «Ορέστειας» του Δημήτρη Λιγνάδη στην Πειραματική σκηνή του Εθνικού θεάτρου το 2005, όπου η κάθε τραγωδία της τριλογίας παρασταινόταν και σε διαφορετικό χώρο).

Θέατρο στις τουαλέτες όμως, είναι η πρώτη φορά που γίνεται κι αυτό είναι απ’ τη φύση του ένα αξιοσημείωτο κίνητρο. Ωστόσο, ο σκηνοθέτης Δημήτρης Μπίτος δεν επέλεξε τις τουαλέτες για να προκαλέσει ή να εντυπωσιάσει. Αντίθετα, τις  οραματίστηκε ως σκηνικό χώρο απ’ την αρχή.

 «Όταν διάβασα το κείμενο, δεν είχα τη διάθεση να το ανεβάσω σε ένα χώρο θεατρικό. Αμέσως σκέφτηκα τις τουαλέτες. Ένας χώρος ουδέτερος μέσα στον οποίο είμαστε ο εαυτός μας και απελευθερωνόμαστε από τα όποια ταμπού μας αιχμαλωτίζουν. Δεν επέλεξα τον συγκεκριμένο χώρο χάριν εντυπωσιασμού. Άλλωστε ο ίδιος ο Μίλερ είχε γράψει ότι σκεπτόταν να παρουσιάσει το έργο σε εγκαταλελειμμένα λουτρά. Κι ένα μεγάλο θέατρο να μου έδινες, πάλι εκεί θα ήθελα να το κάνω».

 

Μπροστά στους νιπτήρες λοιπόν και με θέσεις για 20 θεατές απέναντι, σε απόσταση αναπνοής, οι δυο ηθοποιοί εισέρχονται στη σκηνή και γδύνονται με επιθετικό τρόπο, ευθέως ανάλογο του τόνου με τον οποίο απευθύνονται ο ένας στον άλλο. Η γυναίκα μιλάει ελληνικά κι ο άντρας της απευθύνεται στα γερμανικά. Η γυναίκα είναι η Μήδεια κι ο άντρας ο Ιάσωνας. Παρακολουθούμε το πρώτο μέρος της τριλογίας του Μίλερ, «Ρημαγμένη όχθη».

 

Στο «Τρίπτυχο» ο Χάινερ Μίλερ- γνωστός για την ενασχόλησή του με τους αρχαίους ελληνικούς μύθους – ασχολείται με την αλλοτριωμένη ανθρωπότητα, την προδοσία, την καταστροφή του πολιτισμού και του περιβάλλοντος, το τέλος μιας εποχής.

Κατόπιν, ο άντρας ντύνεται αργά, κοιτώντας την πάντα κατάματα. Εκείνη παραμένει γυμνή. Γυρίζει κατά μέτωπο στο κοινό, τα πόδια ελαφρώς ανοιχτά, εκτίθεται με απόλυτο τρόπο, είναι η Μήδεια απ’ το «Υλικό Μήδειας».

 

Αν έχω αναφέρει τη λέξη γυμνός και τα παράγωγά της δυο τρεις φορές ως τώρα, είναι γιατί πιστεύω ότι αν κάτι θα μπορούσε να σοκάρει το κοινό, αυτό δεν είναι ο χώρος της τουαλέτας που παρασταίνεται το έργο, αλλά η γύμνια των ηθοποιών. Απόδειξη: τα νευρικά – ευτυχώς χωρίς ήχο γέλια- της νεαρής δίπλα μου κοπέλας και της φίλης της που καθόταν μπροστά μου. Τι άλλο εκτός από αμηχανία θα μπορούσε να μαρτυράει αυτό το πνιχτό γέλιο;

Μπορώ πάντως να πω με βεβαιότητα ότι είναι τέτοια η δύναμη του λόγου – το κείμενο του Μίλερ- και τέτοια η εκφραστικότητα της ηθοποιού που ο θεατής σύντομα ξεχνάει τη φυσική γύμνια και προσηλώνεται στο ξεδίπλωμα της ψυχής.

«Η γύμνια δίνει την αίσθηση της ελευθερίας και αντιπροσωπεύει την ανάγκη να είναι ο εαυτός τους. Τους βοηθά στην αναζήτηση της αλήθειας. Άλλωστε, οι λέξεις του κειμένου προκαλούν και καταφέρνουν να αποσπούν την προσοχή από τη γύμνια», εξηγεί ο σκηνοθέτης.

Το τρίτο μέρος «Τοπίο με Αργοναύτες», παρασταίνεται στην πίσω έξοδο του Bios. Εκεί, πια η Μήδεια έχει μετατραπεί σε ένα ανδρείκελο. Σαν μια πάνινη κούκλα που δεν ορίζει καν το βάρος του σώματός της, αφήνεται στον Ιάσωνα και παρακολουθεί τον δικό του λόγο- ξέπλυμμα ενοχών καθισμένη σ’ ένα αναπηρικό καροτσάκι.

Έτσι, γίνεται και η έξοδος τους απ’ τον «θεατρικό χώρο». Ο Ιάσωνας σπρώχνει το καροτσάκι και διασχίζουν την οδό Πειραιώς. Οι θεατές ακολουθούν με την απορία ζωγραφισμένη στα βλέμματα τους. Οι δυο ηθοποιοί θα υποκλιθούν στη γωνία του στενού δρόμου απέναντι.

Η Ειρήνη Δράκου ήταν μια ευχάριστη αποκάλυψη. Σκεφτόμουν όπως την έβλεπα καθισμένη να ερμηνεύει την Μήδεια ότι κάπως έτσι θα έπρεπε να ερμηνεύονται οι μεγάλοι ρόλοι. Χωρίς περιττά φτιασιδώματα. Ο συμβολισμός του γυμνού σώματος σε απόλυτη ισορροπία με τον γυμνό λόγο. Αρκούν το κείμενο και η αλήθεια αυτού που το εκφέρει. Ο Πρόδρομος Τσινικόρης είναι ηθοποιός με δυνατότητες και εκφραστικότητα στο βλέμμα και τις κινήσεις. Στο δικό του μονολογικό κομμάτι ωστόσο, δεν κατάφερε ξεπεράσει ή να εξισωθεί με την προηγούμενη ερμηνεία. Ο Δημήτρης Μπίτος σκηνοθέτησε το «Τρίπτυχο» με απόλυτο σεβασμό στο κείμενο. Είναι γνωστό εξάλλου ότι για τον ίδιο πρωταρχική σημασία στη δουλειά του έχει το κείμενο. Το εικαστικό κομμάτι της εκάστοτε παράστασης τού είναι παντελώς αδιάφορο. Ο γυμνός από πλευράς σκηνικών χώρος του BIOS και ο φυσικός φωτισμός του χώρου χωρίς κάτι επιπρόσθετο λειτούργησαν αρμονικά στη σύλληψη και υλοποίηση της παράστασης.

Προ ημερών διάβασα στο «Τέταρτο Κουδούνι» του Γιώργου Σαρηγιάννη την παρακάτω αναφορά που βρίσκει απόλυτα σύμφωνη γι’ αυτό και την καταθέτω εδώ:

Σας έγραφα στο «Τέταρτο Κουδούνι» της περασμένης Πέμπτης για το «Τρίπτυχο» του Χάινερ Μίλερ που ΄δα στις τουαλέτες του «Βios» σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Μπίτου και πόσο ενδιαφέρουσα βρήκα την παράσταση.
Έμαθα και παρασκήνιο όμως. Πως, απ΄ τους δυο νέους ηθοποιούς που παίζουν, ηυπέροχης ελληνικής ομορφιάς- Ειρήνη Δράκου είναι γυμνάστρια και διδάσκει σε ιδιωτικό σχολείο, ενώ ο Πρόδρομος Τσινικόρης (φωτογραφία), απόφοιτος του Τμήματος Θεάτρου του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στην κατεύθυνση υποκριτικής, στέλεχος της Πειραματικής Σκηνής της «Τέχνης» που παίζει και τον Εσθονό«Ταλινεσθονία»…- Γιούρι στο «Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης» του Άκη Δήμου στο θεσσαλονικιώτικο ανέβασμα του έργου απ΄ τον Γιάννη Μόσχο, ανεβοκατεβαίνει ΔΥΟ φορές- τέσσερα ταξίδια- τη βδομάδα απ΄ την Θεσσαλονίκη, με το τρένο, για να ξεσκατίσουν, μαζί με τη συνάδελφό του και το σκηνοθέτη πριν από ΚΑΘΕ παράσταση τις τουαλέτες κι ύστερα να καταθέσουν εκεί την ψυχή τους.
Το βρίσκω- στις μέρες μας- πολύ συγκινητικό. Τουλάχιστον…

 

Τρίπτυχο [ Ρημαγμένη όχθη- Μήδειας Υλικό- Τοπίο με Αργοναύτες]

Heiner Muller

Ομάδα ΑΣΙΠΚΑ

Μετάφραση: Ελένη Βαροπούλου

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Μπίτος

Σκηνογραφία: Κυριακή Τσίτσα

Φωτισμοί: Χριστίνα Θανασούλα

Παίζουν: Ειρήνη Δράκου, Πρόδρομος Τσινικόρης.

.

Advertisements

4 Responses to “«Τρίπτυχο» του Χάινερ Μίλερ στο BIOS”


  1. 1 αλκιμήδη Νοέμβριος 19, 2008 στο 12:46 μμ

    Και όσο κι αν με έλκει, και τώρα που διάβασα τη δική σου εμπειρία ακόμη περισσότερο, προσωπικά ξέρω ότι δε θα μπορέσω να προσπεράσω τα γυμνά σώματα. Θα μπορούσα να είμαι εγώ η αμήχανη κοπέλα δίπλα σου. Δε με σοκάρει, απλά προσωπικά παραμένω φυλακισμένη από τα ταμπού μου.

  2. 2 αλεπού Νοέμβριος 24, 2008 στο 12:09 μμ

    @αλκιμήδη μου
    καταλαβαίνω απόλυτα τι λες, απλώς νομίζω ότι μερικές φορές μπορούμε να πείσουμε τον εαυτό μας να κάνει την υπέρβαση σε ζητήματα τέχνης που θα μας αποζημιώσουν ανοίγοντας μας ένα ακόμη παραθυράκι!


  1. 1 Θέατρο στις αυλές « Θέατρο Παράθεση σε Ιουλίου 5, 2012 στο 9:58 μμ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 197,108 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: