«Ο Κλήρος του μεσημεριού» από το Εθνικό Θέατρο

klirios2

Το έργο

Ο «Κλήρος του μεσημεριού» γράφτηκε για πρώτη φορά το 1906 και βασίστηκε σε αληθινά γεγονότα. Η ιστορία που αφηγείται θεατρικά ο Κλωντέλ είναι εμπνευσμένη από ένα πραγματικό περιστατικό που συνέβη στον ίδιο και σημάδεψε τη ζωή του με τέτοιον τρόπο που επέτρεψε την παρουσίασή του έργου μόλις το 1948, σε διαφορετική, αναθεωρημένη εκδοχή.
Δέκα χρόνια μετά την πρώτη συγγραφή και συγκεκριμένα στις 4 Νοεμβρίου του 1916, σε εκδήλωση της Γαλλοβελγικής Εστίας προς τιμήν του ποιητή, ο ίδιος ο Κλωντέλ μίλησε για το έργο του:
«Ο Κλήρος του Μεσημεριού είναι ένα δράμα που έγραψα πριν δέκα χρόνια και που, όπως σας προανέφερα, παραμένει ανέκδοτο. Το θέμα του είναι ίσως από τα πιο αιχμηρά, τουλάχιστον για τις ψυχές που μπορούν ακόμη να νιώσουν τη γεύση από το άλας του Ευαγγελίου και να κάνουν τη διάκριση ανάμεσα στο Καλό και το Κακό. Αυτό το θέμα είναι η Αμαρτία. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη δυστυχία στον κόσμο από το βλέπεις το Καλό και να κάνεις το Κακό. Φαντάζομαι έναν άντρα -είναι ο Μεζά, ο ήρωας του έργου μου – που η ζωή του, είναι γεμάτη περιπλανήσεις και ασχολίες τις οποίες ο ίδιος έβρισκε ενδιαφέρουσες μέχρι το μεσημέρι της ύπαρξής του, μέχρι το τέλος της νιότης του, τον είχε αποκόψει όχι μόνο από το συναίσθημα αλλά και από κάθε σκέψη ανθρώπινης αγάπης».

Ο Μεζά βρίσκεται σ’ ένα υπερωκεάνειο στη μέση του ωκεανού με κατεύθυνση την Κίνα. Πάνω στο ίδιο πλοίο, βρίσκεται η Υζέ, μια γοητευτική γυναίκα που τον ελκύει πολύ. Η Υζέ όμως είναι παντρεμένη κι ο Μερζά βρίσκεται στη φάση που έχει προσπαθήσει να ξεπεράσει τον εαυτό του και ν’ αφοσιωθεί στο ύψιστο Αγαθό. Δεν τα κατεφέρνει κι όντας εξαντλημένος, αδύναμος και μόνος, μπλέκεται στα δίχτυα της Υζέ. Τα πράγματα ανάμεσα τους δεν θα είναι απλά. Εκείνη αναζητά την ασφάλεια που δεν μπορεί να της παρέχει ούτε ο τυχοδιώκτης σύζυγός της αφού το βασικό του μέλημα είναι το κυνήγι του χρήματος κι ο Μεζά δεν θα μπορέσει να της δοθεί απόλυτα και να της προσφέρει την ψυχή του. Η ένωση τους δεν θα τους προσφέρει την ευτυχία που προσδοκούν καθώς σύντομα θ’ ανατραπούν όλα.

Ο ίδιος ο Κλωντέλ λέει:«[…]διευκρινίζω ότι εκείνο που σπρώχνει τον Μεζά προς την Υζέ δεν είναι οι αισθήσεις, είναι κάτι πάνω από τις αισθήσεις και πιο ισχυρό από εκείνες, αυτή η μεγάλη λαχτάρα για ευτυχία, που συνιστά το βάθος της ανθρώπινης φύσης και που κάποιες φορές σβήνει κάθε άλλο συναίσθημα, είναι η ακατανίκητη ορμή για κάποιον άλλον που είναι φτιαγμένος για σένα και που τον αναγνωρίζεις […]».

Η παράσταση

Ο Κλήρος του μεσημεριού» είναι δύσκολο έργο για το θέατρο. Θα τολμούσα μάλιστα να το χαρακτηρίσω κάπως αντιθεατρικό, εξαιτίας της χρήσης της γλώσσας που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας. Ο λόγος είναι ποιητικός, τα νοήματα φιλοσοφικά, οι αναζητήσεις υπαρξιακού χαρακτήρα, το γενικότερο ύφος αναγκαστικά στυλιζαρισμένο.
Ο Γιόσι Βίλερ που σκηνοθέτησε την παράσταση, είχε ανεβάσει ξανά τον «Κλήρο του Μεσημεριού» δυο χρόνια πριν, στο κρατικό θέατρο Kammerspiele του Μονάχου. Και τότε αλλά και τώρα, στο Εθνικό θέατρο, βασίστηκε στην πρώτη εκδοχή του έργου που αγαπά ιδιαίτερα. Ο σκηνοθέτης παίζει πολύ με το στυλιζαρισμένο ύφος του έργου, γεγονός που αποτυπώνεται και στην ερμηνεία των ηθοποιών.

kliros11
Η Αμαλία Μουτούση υπήρξε ιδανική Υζέ. Αρκετά απόμακρη και μπλαζέ στην αρχή του έργου, πιο ανθρώπινη στη διάρκεια του, σπαρακτική στην κορύφωση. Στην Γ’ πράξη παίζει κυρίως με τις εκφράσεις της. Μιλάει λίγο, αλλά το πρόσωπό της, τα χέρια της και οι σιωπές της αναπληρώνουν τον λόγο και με το παραπάνω.
Ο Νίκος Καραθάνος μου άρεσε περισσότερο από κάθε άλλη φορά που τον έχω δει στο θέατρο. Ιδανικός σνομπ, καλοντυμένος κύριος στην αρχή, φοβισμένο κι αδύναμο ανθρωπάκι όταν καλείται να στηρίξει τη γυναίκα του και να της παράσχει την ασφάλεια που του ζητά.
Οι Λάζαρος Γεωργακόπουλος και Νίκος Κουρής κινήθηκαν στα γνωστά τους υποκριτικά επίπεδα. Προσωπικά, δεν είδα την έκπληξη. Ειδικά για τον Νίκο Κουρή ανέμενα κάτι περισσότερο… Ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος ήταν καλός, αλλά δεν κατόρθωσε να λειτουργήσει σαν καταλύτης όπως κανονικά του υπαγόρευε ο ρόλος.
Το σκηνικό και τα κοστούμια της Άνια Ράμπες, ήταν εξαιρετικά. Το κατάστρωμα του πλοίου στην Α’ πράξη, ο εξωτερικός χώρος του κοιμητηρίου στη Β’ και το υπόγειο κάτω απ’ τους σωρούς σκουπιδιών στην Γ’ ήταν ευρηματικά.
Το πέρασμα των κοστουμιών απ’ το απόλυτο στιλιζάρισμα στην εξαθλίωση ήταν απολύτως συμβατό με την εξέλιξη στις ζωές των ηρώων.
Η μουσική, διακριτική αλλά υπογράμμιζε όπου έπρεπε την ατμόσφαιρα του Κλωντέλ. Οι φωτισμοί αντάξιοι της εμπειρίας του Λευτέρη Παυλόπουλου.

«Ο Κλήρος του μεσημεριού»  Πωλ Κλωντέλ

Εθνικό Θέατρο. Πειραιώς 260. Χώρος Η

Μετάφραση Στρατής Πασχάλης
Δραματουργική επεξεργασία Τίλμαμ Ράαμπκε
Σκηνοθεσία Γιόσι Βίλερ
Συνεργασία στη σκηνοθεσία Φελίτσιτας Μπρούκερ
Σκηνικά – Κοστούμια Άνια Ράμπες
Μουσική Βόλφγκανγκ Ζιούντα
Φωτισμοί Λευτέρης Παυλόπουλος
Δραματολογική συνεργασία Έλενα Καρακούλη
Βοηθός σκηνοθέτη Σύλβια Λιούλιου
Βοηθός Σκηνογράφου Μαριαλένα Λαπατά
Διανομή:
Υζέ Αμαλία Μουτούση
Αμαλρίκ Λάζαρος Γεωργακόπουλος
Μεζά Νίκος Κουρής
Ντε Σιζ Νίκος Καραθάνος

Advertisements

2 Responses to “«Ο Κλήρος του μεσημεριού» από το Εθνικό Θέατρο”


  1. 1 renata Μαρτίου 16, 2009 στο 3:12 μμ

    Είναι η δεύτερη παρουσίαση (για να μην πω κριτική) του έργου που διαβάζω και θέλω πολύ να πάω να το δω. 🙂

    Υ.Γ. Γυρίσατεεε? 🙂

  2. 2 αλεπού Μαρτίου 16, 2009 στο 3:15 μμ

    @renata
    Γυρίσαμε κι εμείς και ο Μac – ξέρεις εσύ… 😉


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 197,102 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: