Ο «Φορτουνάτος» στο Εθνικό Θέατρο

fortunatos 1

Το έργο

Από τα μέσα του 16ου αιώνα ως το 1699 που ο Χάνδακας (το σημερινό Ηράκλειο της Κρήτης) έπεσε στα χέρια των Τούρκων, το θέατρο γνώρισε μεγάλη άνθηση στο νησί. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί ως φυσική συνέπεια της Ενετοκρατίας που μετέτρεψε τον Χάνδακα σε αστικό κέντρο με υψηλό πολιτιστικό και οικονομικό επίπεδο. Στη βενετοκρατούμενη Κρήτη γράφτηκαν και παίχτηκαν όλα τα είδη του θεάτρου: τραγωδία, κωμωδία, ποιμενικό δράμα, θρησκευτικό δράμα, ιντερμέδια. Κι ευτυχώς σώζονται δείγματα απ’όλα αυτά!

Ο «Φορτουνάτος» είναι μία από τις τρεις σωζώμενες κρητικές κωμωδίες. Οι άλλες δύο είναι ο «Κατζούρμπος» του Χορτάτση και ο «Στάθης» ανωνύμου συγγραφέως. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι κωμωδίες ήταν εξαιρετικά δημοφιλείς στο κοινό που τις παρήγγελε σε κάθε περίσταση και που ήταν κι εξοικειωμένο με το είδος έχοντας εθιστεί ιδιαίτερα στις ιταλικές κωμωδίες.

Ο «Φορτουνάτος» γράφτηκε γύρω στο 1655. Τόσο στον «Φορτουνάτο» όσο και στις άλλες δύο κρητικές κωμωδίες η πλοκή είναι παρεμφερής ή μάλλον ακολουθεί ένα συγκεκριμένο τυπικό: υπάρχει ένα χαμένο παιδί,  ο έρωτας δυο νέων, ηλικιωμένοι αντίζηλοι που βάζουν εμπόδια στην ευτυχία τους, προξενήτρες κά.

Οι τύποι είναι δανεισμένοι απ’ την ιταλική κωμωδία και τα θέματα προέρχονται επίσης απ’ την ιταλική παραγωγή της εποχής κι έχουν μεταγραφεί στην εγχώρια πραγματικότητα. Είναι γραμμένες στο ντόπιο ιδίωμα κι έχουν υπόθεση που εκτυλίσσεται μέσα στο κάστρο του Χάνδακα. Παρά τις τόσες επιρροές τους απ’ την Ιταλία όμως, διατηρούν την αυθεντικότητα τους και γίνονται δημοφιλείς και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας ακόμα και μετά την πτώση του Χάνδακα.

Στον «Φορτουνάτο», ο πλούσιος έμπορος Γιαννούτσος αποφασίζει να παντρέψει τον θετό γιο του και ψάχνει την κατάλληλη νύφη. Ο νεαρός Φορτουνάτος όμως είναι κρυφά ερωτευμένος με την Πετρονέλα. Παράλληλα, ο γιατρός Λούρας στέλνει προξενιά στην χήρα Μηλιά ζητώντας της να παντρευτεί την κόρη της Πετρονέλα και προκαλεί εμπόδια στον έρωτα των δύο νέων. Κι ενώ η κατάσταση μοιάζει αδιέξοδη, η αποκάλυψη του Λούρα ότι πριν από δεκαέξι χρόνια έχασε τον μοναχογιό του που πιθανότατα τον άρπαξαν κουρσάροι, αποτρέπει τον αταίριαστο γάμο, σμίγει πατέρα και γιο και χαρίζει απλόχερα ευτυχία σε όλους.

fortunatos2

Η παράσταση

Αξίζουν συγχαρητήρια στην Μάρθα Φριντζήλα γιατί με τη σκηνοθεσία της ανέδειξε όλη την γραμμή της παράδοσης που ακολουθεί ο «Φορτουνάτος»σαν κρητική κωμωδία. Ο τρόπος που στήθηκε η παράσταση παραπέμεπει στην ιταλική παράδοση με τον Πρόλογο και τις πέντε πράξεις.  Θυμίζει όμως και μοτίβα της Νέας Αττικής Κωμωδίας που είχε κυριότερο εκπρόσωπο τον Μένανδρο.

Ρεαλιστικό σκηνικό δεν υπήρχε. Χρέη σκηνικού εκτελούσε μια οθόνη προβολής μ’έναν ένας κύκλο που παρέπεμπε σε Τροχό της Τύχης. Η τύχη έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στο έργο αφού στήνει τους μηχανισμούς της και κινεί τα νήματα. Ο ίδιος ο κεντρικός ήρωας είναι γέννημα θρέμμα της Τύχης και γι’ αυτό έχει πάρει το όνομά του απ’ αυτήν Φορτούνα= τύχη. Η Τύχη άλλωστε ανοίγει και κλείνει σαν πρόσωπο την κωμωδία. Είναι η ηθική δύναμη που δίνει τη βοήθειά της μόνο σ’ εκείνους που την κέρδισαν με τις δικές τους προσπάθειες. Γι’ αυτό κι  αφού δώσει στην αρχή  παραδείγματα από την αρχαία ιστορία, στρέφεται στη συνέχεια στο Κάστρο και κάνει αναφορά στην επικαιρότητα.

Τα κοστούμια  του Άγγελου Μέντη ήταν πραματική οπτική απόλαυση!

Η ομάδα των ηθοποιών είχε κέφι και ζωντάνια . Ξεχωρίζω την Μαρία Ζορμπά στον ρόλο της προξενήτρας Πετρούς και τον Γιώργο Φριντζήλα που υπήρξε ένας αριστουργηματικός Δάσκαλος.

Θα ήθελα μόνο να παρατηρήσω τη  χαλάρωση τους που παρέπεμπε σε επιθεωρησιακό νούμερο.

Εξηγούμαι: η φύση της κρητικής κωμωδίας είναι τέτοια που οι ηθοποιοί «συνομιλούν», παίζουν πιο σωστά θα λέγαμε με το κοινό. Σ’ αυτό το σημείο, αν κάτι έχαιρε της επιδοκιμασίας του κοινού, επαναλαμβανόταν κι έτσι έχανε την αυθεντικότητα και τη φρεσκάδα του.

Είναι σημαντικές αυτές οι σπάνιες πια στιγμές που το σύγχρονο θέατρο συναντιέται με παλαιότερα δραματουργικά αριστουργήματα. Τα έργα της Κρητικής περιόδου δεν είναι σπουδαία μόνο για τις ιδιαιτερότητες τους και για την ακμή τους σε εποχές που το ελληνικο θέατρο δεν υπήρχε, αλλά αποτελούν ουσιαστικά την εναρκτήρια στιγμή της νεώτερης θεατρικής μας πραγματικότητας κι οφείλουμε να τα θυμόμαστε συχνότερα

«Φορτουνάτος» – Μάρκου Αντώνιου Φόσκολου

Εθνικό Θέατρο (κτίριο Τσίλλερ) – Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος»

Σκηνοθεσία: Μάρθα Φριντζήλα

Κοστούμια: Άγγελος Μέντης

Μουσική: Βασίλης Μαντζούκης

Κίνηση, βοηθός σκηνοθέτη: Καμίλο Μπεντανκόρ

Σχεδιασμός βίντεο: Αλέξανδρος Σεϊταρίδης

Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα

Μουσική διδασκαλία: Μελίνα Παιονίδου

Δραματολογική συνεργασία: Εύα Σαραγά

Βοηθός φωτιστή: Σοφία Ίτο

Διανομή:

Τύχη, Πετρονέλλα: Γαλήνη Χατζηπασχάλη

Φορτουνάτος: Θάνος Τοκάκης

Γιαννούτσος, Φράρος: Δημήτρης Λιόλιος

Λούρας:Γιάννης Αναστασάκης

Μποζίκης: Βασίλης Ανδρέου

Τζαβάρλας: Βαγγέλης Χατζηνικολάου

Μπερναμπούτσος: Μιχάλης Τιτόπουλος

Δάσκαλος:Γιώργος Φριντζήλας

Θόδωρος: Μιχάλης Φωτόπουλος

Μηλιά: Αγορίτσα Οικονόμου

Πετρού: Μαρία Ζορμπά

Αγουστίνα: Κίκα Γεωργίου

Advertisements

0 Responses to “Ο «Φορτουνάτος» στο Εθνικό Θέατρο”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 196,279 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: