«Ο Μισάνθρωπος» από την ομάδα ΟΠΕRΑ στο Θέατρο Σφενδόνη.

Το έργο

«Ο Μισάνθρωπος» γράφτηκε και παίχτηκε το 1666 κι ενώ ο Μολιέρος μόλις είχε συνέλθει από μια σοβαρή περιπέτεια υγείας. Η επιτυχία που γνώρισε η παράσταση ήταν μέτρια και τούτο γιατί το έργο δεν ήταν κωμωδία και το κοινό δεν ευχαριστήθηκε ιδιαίτερα.

«Ο Μισάνθρωπος» δεν είναι εύκολο έργο. Φαινομενικά είναι η ιστορία ενός απόλυτου και στριφνού ανθρώπου που λόγω του δύσκολου χαρακτήρα του στο τέλος χάνει και την γυναίκα που αγαπάει. Αυτό όμως είναι μια απλουστευτική προσέγγιση.

Στην πραγματικότητα οι ήρωες στον «Μισάνθρωπο» δεν είναι απλώς χαρακτήρες που σατιρίζονται από τον συγγραφέα για ένα τους ελάττωμα, αλλά λειτουργούν περισσότερο σαν σύμβολα κι αυτό τους χαρίζει κι ένα δεύτερο επίπεδο ανάγνωσης που τους κάνει ακόμα πιο σύνθετους.

Οι ρομαντικοί του 19ου αιώνα πρόβαλλαν τη μορφή του «Μισανθρώπου» ως το πρότυπο του τραγικού ανθρώπου όλων των ανθρώπινων εποχών: του ανθρώπου που ένα βαθύ αίσθημα αξιοπρέπειας και  εντιμότητας τον εμποδίζει να κάνει κοινωνικούς συμβιβασμούς προκειμένου να είναι αρεστός με αποτέλεσμα να μένει μόνος, διωγμένος και πικραμένος από την ηθική κατάπτωση της εποχής του.

Έτσι, ο Αλσέστ είναι όλα αυτά που ειπώθηκαν παραπάνω, ενώ η Σελιμέν ως αντικείμενο του πόθου είναι η προσωποποίηση αυτής της κοινωνικής πραγματικότητας που απαιτεί κι επιβάλλει συμπεριφορές συμβιβασμού για να μην θιγούν τα κακώς κείμενα…

Αυτό που πραγματικά μ’ ενοχλεί στο θέατρο είναι η παράσταση να μην υποστηρίζει καθόλου το έργο, αλλά αντίθετα να το υπονομεύει, να το γελοιοποιεί και τελικά να αποδεικνύει ότι απλώς το χρησιμοποίησε σαν «κράχτη». Τα έργα του Μολιέρου θα μπορούσαν κάλλιστα να παίξουν αυτόν τον ρόλο με επιτυχία.  Μεγάλος ο συγγραφέας, κλασικά τα έργα του, επιτυχίες με διαχρονικότητα, έργα πολυπαιγμένα, δέλεαρ για τους ηθοποιούς και πόσο μάλλον όταν ένας θίασος επιλέγει να ανεβάσει ένα έργο που δεν βλέπουμε και τόσο συχνά.

 Η παράσταση

Η παράσταση της Θεατρικής Ομάδας ΟΠΕRΑ με απογοήτευσε.

Η πρώτη παραφωνία ήταν ο έμμετρος λόγος. Το να παίξεις ένα θεατρικό έργο με ομοιοκαταληξίες, ιδιαίτερα μάλιστα όταν αυτό δεν έχει γραφτεί έτσι, είναι μια πρόκληση που για να πετύχει πρέπει να είναι καλά τεκμηριωμένη.

Τι θέλω να πω: πριν από 3, 5 χρόνια είχε παρουσιαστεί από την Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου ο Ταρτούφος σε έμμετρο λόγο. Έγραφα τότε: […] ο Κοραής προτρέπει τον Κωνσταντίνο Κοκκινάκη να μεταφράσει το Μολιέρο κι αυτή η μετάφραση που πραγματοποιείται και εκδίδεται στη Βιέννη το 1815, είναι ιστορικής σημασίας, όχι μόνο γιατί είναι η πρώτη μετάφραση του Μολιέρου στα ελληνικά, αλλά επιπλέον γιατί είναι έμμετρη, γραμμένη στην καθομιλουμένη και σηματοδοτεί την απαρχή της επιρροής του διαφωτισμού στο νεοελληνικό θέατρο. Ο Κοκκινάκης τηρεί πιστά το πλαίσιο του πρωτότυπου έργου, αλλά αλλάζει τα γαλλικά ονόματα πλην αυτό του Ταρτούφου και τα κάνει  αρχαία ελληνικά – αφού στην εποχή του ήταν έκδηλος και ο θαυμασμός προς το ένδοξο παρελθόν των αρχαίων προγόνων-. Επιπλέον, η μετάφραση του έρχεται σε μια περίοδο που οι γλωσσικές και ιδεολογικές αντιπαραθέσεις έχουν φτάσει στο αποκορύφωμα τους[…]

 Συνεπώς, η έμμετρη μετάφραση και άρα παράσταση του Ταρτούφου επί εδάφους Εθνικού εξυπηρετούσε κάποια αναγκαιότητα με τη συνδρομή ιστορικών γεγονότων και της επίδρασης τους στη θεατρική πραγματικότητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο,τιδήποτε έμμετρο μπορεί να σηματοδοτήσει και επιτυχία…

Ο σημερινός θεατής σε γενικές γραμμές δεν νιώθει οικεία με τον έμμετρο λόγο. Επιπλέον, η θεατρική γλώσσα έχει αλλάξει πολύ. Νομίζω είναι περιττό να αναφέρω ότι το κοινό που θα επικοινωνούσε πχ με τον αποσπασματικό λόγο των εκπροσώπων του θεάτρου του Παραλόγου, δεν θα έβρισκε κάτι γοητευτικό σε μια εκφορά παρωχημένη πολύ δε περισσότερο όταν δεν υπάρχει το υπόστρωμα που θα την αιτιολογούσε.

Ανεξαρτήτως του λόγου όμως, υπήρχαν στιγμές στην παράσταση που μ’ έκαναν να νιώσω άβολα γιατί δεν τις καταλάβαινα. Δεν αντιλαμβανόμουνα την οργανική σύνδεση με το έργο. Δεν καταλαβαίνω γιατί το χειροφίλημα αντικαταστάθηκε από το ερωτικό χάδι του ποδιού. Δεν ξέρω σε τι εξυπηρετούσε το συνεχές βγάλε –βάλε των παππουτσιών της Σελιμέν.

 Τα θεατρικά κείμενα είναι ιερά όχι με καμία θρησκευτική έννοια ούτε με την ιδιότητα του μαθηματικού αξιώματος. Μπορεί κανείς να επέμβει, αλλά δεν μπορεί να τα αποδομήσει και να τα αγνοήσει. Στον ενδεχόμενο αντίλογο, απαντώ τότε γιατί να τα χρησιμοποιούμε; Μπορούμε να δηλώσουμε εξαρχής ότι η τάδε παράσταση είναι ένας αυτοσχεδιασμός βασισμένος στο τάδε έργο. Όταν όμως λες ότι παίζεις το έργο,  τότε καλώς ή κακώς δεσμεύεσαι.

Πάμε πιο συγκεκριμένα: στην προσπάθεια τους οι ηθοποιοί να μιλήσουν έμμετρα, χάνανε τον χαρακτήρα που υποδύονταν. Αυτό σαν αποτέλεσμα είχε να χάνει κι ο θεατής το έργο.

Το σκηνικό και τα κοστούμια ήταν τόσο κραυγαλέα που αναρωτιέμαι πραγματικά αν παρέπεμπαν στη σύγχρονη εποχή ή απλώς εξυπηρετούσαν μια αποκριάτικη οπτική…. Ο σύγχρονος άνθρωπος δεν είναι καρικατούρα σαν στυλ εκτός κι αν απ’ την αρχή πούμε ότι παίζουμε την καρικατούρα του «Μισανθρώπου» κι όχι τη μεταφορά του στη σύγχρονη πραγματικότητα.

Παραθέτω εδώ τους στόχους της  ομάδας ΟΠΕRA ως προς την παράσταση: Η παράσταση συνιστά μια σύγχρονη προσέγγιση ενός από τα πλέον ανθρωποκεντρικά έργα του παγκόσμιου κλασικού ρεπερτορίου. Τα όρια μεταξύ οραματισμού και επιβίωσης, προσωπικής ηθικής και κοινωνικής σύμβασης, ερωτικής διαθεσιμότητας και ερωτικής κυριαρχίας, τα οποία αποτελούν πυρηνικά μοτίβα του Μισανθρώπου, αποτελούν τα ανοιχτά ερωτήματα που θέτει αυτή η νέα διαπραγμάτευση και συγχρόνως παραμένουν στο επίκεντρο των αδιεξόδων του σύγχρονου ανθρώπου.
Με τον Μισάνθρωπο επιστρέφουμε στον Ποιητικό Λόγο διερευνόντας τη δυνατότητά του να επιβιώνει σε μια σύγχρονη ανάγνωση του έργου.

Θέλω να ξεχωρίσω όμως δυο αξιόλογα στοιχεία της παράστασης, τις μουσικές που ήταν πρωτότυπες, διασκεδαστικές και με έντονο κωμικό στοιχείο και τον Νέστωρα Κοψιδά που ενσάρκωσε τον Αλσέστ με πολύ πάθος και αλήθεια και πραγματικά διαφοροποιήθηκε απ’ όλο το ύφος της παράστασης.

 Η ομάδα Opera αποτελείται από αξιόλογους συντελεστές. Θέλω να πιστεύω ότι αυτή ήταν μια άτυχη στιγμή τους κι ότι στο μέλλον θα δούμε πιο εμπνευσμένα πράγματα απ’ αυτούς.

 «Ο Μισάνθρωπος» που είχε πραγματοποιήσει λίγες παραστάσεις στο BIOS πέρυσι τον Μάϊο, παρουσιάστηκε στο θέατρο Σφενδόνη από 15 Οκτωβρίου έως 22 Νοεμβρίου εγκαινιάζοντας  συγχρόνως και μια ευρύτερη συνεργασία της Ομάδας ΟΠΕΡΑ, με το Θέατρο Σφενδόνη. 

«Ο Μισάνθρωπος» του Μολιέρου

Θεατρική Ομάδα ΟΠΕRΑ

Συντελεστές:
Μετάφραση
: Χρύσα Προκοπάκη
Σκηνοθεσία: Θοδωρής Αμπαζή

Μουσική: Θοδωρής Αμπαζής, Σταύρος Γασπαράτος, Dj Mikee

Σκηνικά- Κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου
Κίνηση: Ζωή Χατζηαντωνίου
Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου
Δραματολόγος: Έλσα Ανδριανού
Βοηθός Σκηνοθέτη: Βασίλης Μπράμης, Ελεάννα Τσίχλη

Διανομή

Νέστωρ Κοψιδάς

Κώστας Κορωναίος

Λεονάρδος Μπατής

Τζωρτζίνα Δαλιάνη

Καλλιρόη Μυριαγκού

Δανάη Σαριδάκη

Γιάννης Κλίνης

Νίκος Γιαλελής

Φανή Παναγιωτίδου

Advertisements

0 Responses to “«Ο Μισάνθρωπος» από την ομάδα ΟΠΕRΑ στο Θέατρο Σφενδόνη.”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 195,843 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: