«Τέλος του παιχνιδιού» στο Τόπος Αλλού

Το έργο

Το «Τέλος του παιχνιδιού» γράφτηκε στην πιο δημιουργική πενταετία του Μπέκετ (1945-1950). Είχε προηγηθεί το «Περιμένοντας τον Γκοντό» και ακολούθησαν τα μυθιστορήματα «Μολλόϋ», «ο Μαλόουν  πεθαίνει», «Το Ακατονόμαστο», το ανέκδοτο «Μερσιέ και Καμιέ» καθώς και τα διηγήματα κι αποσπάσματα πρόζας που δημοσιεύτηκαν με τίτλο «Νουβέλες και Κείμενα για το Τίποτα».

Το «Τέλος του παιχνιδιού» – δίπρακτο αρχικά και μονόπρακτο τελικά- παρουσιάστηκε την 1η Απριλίου 1957, στο θέατρο Royal Court του Λονδίνου, σε σκηνοθεσία Roger Blin, ο οποίος ερμήνευσε τον Χαμ και τους άλλους ρόλους ερμήνευσαν οι Jean Martin (Κλοβ), Georges Adet (Ναγκ) και Χριστίνα Τσίγκου (Νελ). Το λονδρέζικο κοινό στάθηκε μάρτυρας της σπάνιας περίπτωσης να παρακολουθήσει στη χώρα του μια παγκόσμια πρεμιέρα στα γαλλικά. Αυτό συνέβη επειδή η διοίκηση του Παρισινού θεάτρου στο οποίο αρχικά είχε αποταθεί ο Roger Blin, προέβαλλε κάποιους δισταγμούς με αποτέλεσμα να μην δώσουν τη συγκατάθεση τους για το ανέβασμα.  Μετά την πρεμιέρα στο Λονδίνο, τον ίδιο μάλιστα μήνα παρουσιάστηκε και στο Studio des Champs Elysées στο Παρίσι, με την ίδια περίπου διανομή,(άλλαξε μόνο η ηθοποιός που ερμήνευε τον  ρόλο της Νελ). Στο Royal Court οι παραστάσεις συνεχίστηκαν στα αγγλικά, ενώ στη συνέχεια, το έργο παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία στη Νέα Υόρκη στο Off Broadway Cherry Lane καθώς και στο  Σαν Φρανσίσκο απ’ τον θίασο Actors’ Workshop.

Δεν μπορώ να μην αποφύγω να γράψω πόσο σημαντικός και μεγάλος συγγραφέας είναι ο Μπέκετ. Πόσο επαναστατικό ήταν να γράψει θέατρο σε γλώσσα άλλη απ’ τη μητρική του, να γράψει τέτοιο θέατρο με  πεταμένες λέξεις ανεπιτήδευτα επιτηδευμένες, ελλειπτικές φράσεις, λόγια που αιωρούνται, νοήματα που ακυρώνονται την άλλη στιγμή, άνθρωποι που κάτι περιμένουν μα δεν ξέρουν τι. Ν’ αναποδογυρίσει τη γνωστή ως τότε πραγματικότητα θαρρείς κι αποζήτησε κι αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στο «Τέλος του παιχνιδιού».. Ένα έργο στο τέλος του κόσμου…

Για το «Τέλος του παιχνιδιού», ο Μάρτιν Έσσλιν έχει γράψει πως βλέπουμε την κατάρρευση ενός μηχανισμού ως το τελικό σταμάτημα. Πρόκειται για το τελικό παιχνίδι την ώρα του θανάτου και διαδραματίζεται σε κλειστό χώρο που προκαλεί σχεδόν κλειστοφοβία.

Σ’ ένα δωμάτιο με δυο μικρά παράθυρα. ο τυφλός Χαμ, ένας αυταρχικός και τυραννικός άνθρωπος ζει σε μια αναπηρική πολυθρόνα πλήρως εξαρτώμενος απ’ τον Κλοβ που είναι κάτι μεταξύ συνοδού και υπηρέτη του. Οι γονείς του Χαμ Ναγκ και Νελ ζουν σε δυο σκουπιδοτενεκέδες, που τους χρησιμεύουν για στήριγμα επειδή έχουν χάσει τα πόδια τους σε ατύχημα.  Το πριν και το μετά φαντάζουν σαν ατέλειωτα ερωτηματικά. Ο Κλοβ προσπαθεί να εγκαταλείψει τον  Χαμ από τότε που γεννήθηκε ή  κατά δική του δήλωση «και πριν γεννηθώ ακόμη». Ο Χαμ μισεί τους γονείς του κι έχει ενοχές που δεν βοήθησε κάποτε ανθρώπους που ζήτησαν τη βοήθεια του. Η Νελ παρακινεί κρυφά τον Κλοβ να εγκαταλείψει τον Χαμ. Ο Ναγκ μαλώνει τον Χαμ επειδή τον ξύπνησαν ν’ ακούσει το παραμύθι του και αποκαλύπτει πόσο αγνοούσε τον γιο του όταν ήταν μωρό κι έκλαιγε επειδή φοβόταν το σκοτάδι. «Ελπίζω κάποτε να’ ρθει η μέρα που θα νιώσω πραγματικά την ανάγκη να κάτσω να σε ακούσω. …Ναι, παρακαλάω να ζήσω ως τότε, για να σ’ ακούσω να με φωνάζεις όπως όταν ήσουνα μωρό και φοβόσουνα το σκοτάδι κι εγώ ήμουνα η μόνη σου ελπίδα».

Δεν ξέρω πόσο ακραίο ακούγεται αλλά στο «Τέλος του παιχνιδιού», καθένα από τα 4 πρόσωπα φαίνεται ότι με κάποιον τρόπο – είτε εμφανή είτε όχι- εξαρτάται από το άλλο και σαφώς δεν αναφέρομαι μόνο στην έκδηλη εξάρτηση του Χαμ απ’ τον Κλοβ.

Η παράσταση

Η παράσταση που έστησε ο Νίκος Καμτσής στο Τόπος Αλλού είχε αρκετά ενδιαφέροντα στοιχεία κι ένα περιττό- την προβολή πίσω απ’ την πλάτη του τυφλού Χαμ που υποτίθεται ότι μάλλον μας έδειχνε αυτά που ο Χαμ θυμάται, περιγράφει ή φαντάζεται αλλά δεν μπορεί να δει-. Την γνώμη μου για τις προβολές και τα video στο θεάτρο, την έχω πολλάκις εκφράσει. Αν δεν εξυπηρετούν οργανικά, καλύτερα να μην χρησιμοποιούνται καθόλου.

Σ’ έναν χώρο-μη χώρο ο Χαμ ο Κλοβ και οι γονείς του Χαμ που ξεπηδούν απ’ τους σκουπιδοτενεκέδες, οι αναρτήσεις για να αναδύονται και να εξαφανίζονται ο Ναγκ κι η Νελ στα σκουπίδια, το αναπηρικό καροτσάκι που κατασκευάστηκε από καρότσι σούπερ μάρκετ ανέδειξαν το περιβάλλον του Μπέκετ χωρίς να το προδίδουν.

Η κλασική πλέον μετάφραση του Κωστή Σκαλιόρα επίσης συνετέλεσε στην επίτευξη του όλου εγχειρήματος και ο σκηνικός χώρος και τα κοστούμια της Μίκας Πανάγου ήταν ευφάνταστα και γοητευτικά ειρωνικά.

Αναμφίβολα, ο κορυφαίος ρόλος του έργου είναι αυτός του Χαμ κι εδώ αξίζουν πολλά εύσημα στον Πολύκαρπο Πολυκάρπου που με ιδιαίτερο σκηνικό ήθος, συνέπεια και κατανόηση του μπεκετικού(sic) κόσμου, κατάφερε να δώσει έναν Χαμ με ιδαίτερο βάθος.

Καλός ο Κλοβ του Αλεξίου αν και περισσότερο νευρικός απ’ ό, τι ενδεχομένως χρειαζόταν και σημαντικές οι ερμηνείες της πάντα καλής Ναταλίας Στυλιανού και του Πάνου Ροκίδη

«Τέλος του παιχνιδιού» του Σάμουελ Μπέκετ

Θέατρο Τόπος Αλλού

Μετάφραση: Κωστής Σκαλιόρας

Σκηνοθεσία: Νίκος Καμτσής

Σκηνικά: Μίκα Πανάγου, Νίκος Καμτσής

Κοστούμια: Μίκα Πανάγου

Μουσική: Κώστας Χαριτάτος

Video: Γιώργος Αλεξίου

Παίζουν
Πολύκαρπος Πολυκάρπου

Νίκος Αλεξίου

Ναταλία Στυλιανού

Πάνος Ροκίδης

Advertisements

0 Responses to “«Τέλος του παιχνιδιού» στο Τόπος Αλλού”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 195,833 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: