«Δον Ζουάν» στο Εθνικό θέατρο (κτήριο Τσίλλερ- κεντρική σκηνή)

Το έργο – Η παράδοση

Η προφορική παράδοση του θρύλου του Δον Ζουάν σ’ ολόκληρη τη μεσαιωνική Ευρώπη ειναι η ακόλουθη:  ένας νέος άνδρας περνά τη μέρα των γάμων του από ένα νεκροταφείο. Βλέποντας στο χώμα έναν νεκρό, τον κλωτσά κι ύστερα αστειευόμενος τον καλεί στο γαμήλιο τραπέζι του. Η γιορτή είναι στο αποκορύφωμα της όταν το φάντασμα χτυπά την  πόρτα του σπιτιού. Μπαίνει, κάθεται μαζί με τους άλλους αλλά δεν παίρνει από κανέναν φαγητό. Με τη σειρά του προσκαλεί κι αυτό τον αυθάδη νεαρό στο νεκροταφείο. Ο ασεβής βλέπει φτάνοντας ένα στρωμένο τραπέζι πλάι σ’ έναν τάφο. Ένας σκελετός του προτείνει το χέρι και στη συνέχεια τον βυθίζει στα καταχθόνια σκοτάδια. Αυτός ο θρύλος περιλαμβάνει ήδη τρία στοιχεία του βασικού σεναρίου όλων των μεταγενέστερων Δον Ζουάν: τη γελοία πρόσκληση στον νεκρό, την ύπαρξη του μακαρίτη συνδαιτημόνα (συνήθως με τη μορφή σκελετού ή αγάλματος) και τέλος το μοιραίο δείπνο συντροφιά με τον νεκρό σε κάποιον ιερό τόπο (εκκλησία ή νεκροταφείο). Η πρώτη γνωστή θεατρική απόπειρα χρονολογείται το 1515 απο κάποιον Ιησουίτη στη Βαυαρία. Αλλά ο πραγματικός Δον Ζουάν γεννιέται στην Ισπανία  το 1630  με  το  «Ο απατεώνας της Σεβίλλης και ο πέτρινος συνδαιτημόνας» του Tirso de Molina.  Από την Ισπανία, ο Δον Ζουάν περνά στην Ιταλία και την παράδοση της Comedia dell’ arte και το 1656 τη σκυτάλη παραλαμβάνουν δυο γαλλικοί θίασοι που ανεβάζουν το έργο του Molina. Έτσι, ο Δον Ζουάν στο πέρασμα του χρόνου και από Ισπανία μέχρι Γαλλία, ξεκινάει ως νεαρός ευγενής ευπατρίδης που αναλώνεται στην κατάκτηση των γυναικών, παράλληλα γίνεται φαρσέρ, βίαιος, πανούργος και άπληστος αλλά όχι ασεβής ή επαναστάτης για να καταλήξει στην πλήρη ανηθικότητα και στην εμπλοκή του σε προδοσίες, αρπαγές, δολοφονίες. Στον ενδιάμεσο σταθμό του της ιταλικής παράδοσης βαρύνουσα σημασία έχει ο υπηρέτης του.

Όλα θ΄αλλάξουν όμως το 1665 που ο θρυλικός ήρωας περνά στην πένα του μεγάλου Μολιέρου. Το έργο θεωρήθηκε βλάσφημο και απαγορεύτηκε 15 μέρες μετά το ανέβασμά του, ενώ ξαναπαίχτηκε 180 χρόνια αργότερα.

Ο μολιερικός λοιπόν Δον Ζουάν είναι ένας άντρας ερωτικά αχόρταγος και μονίμως ανικανοποίητος. Δεν διστάζει να «τα βάλει» με τη θρησκεία και την αρετή, καταπατεί νόμους, θεσμούς κι αισθήματα και κατακουρελιάζει την ηθική. Τολμά τα πάντα και αφανίζεται από την τόλμη του.

Η παράσταση

Ο Αιμίλιος Χειλάκης  στον διπλό ρόλο του σκηνοθέτη και του Σγαναρέλου είχε στόχο εξαρχής. Μετατόπισε το βάρος απ’ τον Δον Ζουάν  γυναικοκατακτητή στον Δον Ζουάν ελεύθερο άνθρωπο με βαθύτερα ερωτήματα. Αυτός είναι κι ο λόγος που ενώ συνήθως ο Δον Ζουάν ερμηνεύεται από ζεν πρεμιέ (νέο άντρα), εδώ τον υποδύεται ένας ηθοποιός μέσης ηλικίας αφού κι ο ίδιος ο ήρωας είναι ένας ώριμος άνθρωπος που ελεύθερα και συνειδητά κάνει τις επιλογές του ακόμα κι αν αυτό σημαίνει να κονταροχτυπηθεί με την υποκρισία και να αποδεχτεί την έλευση του μοιραίου. Ο σκηνοθέτης θέλει να δείξει ότι ο Δον Ζουάν δεν άγεται και φέρεται μόνο απ’ τις επιταγές της σάρκας, αλλά πως οι πράξεις του είναι το αποτέλεσμα μιας βαθύτερης σκέψης με συγκεκριμένη φιλοσοφική διάρθρωση. Επιπλέον, η  σκηνοθετική πρόταση θέλει να τονίσει το πολιτικό μήνυμα του έργου του Μολιέρου και την αντίθεση του προς τα κακώς κείμενα της εκκλησίας. Αξίζει εδώ ν’αναφερθεί ότι ο Μολιέρος έγραψε τον «Δον Ζουάν» έντονα οργισμένος αμέσως μετά το κατέβασμα του «Ταρτούφου» που είχε ενοχλήσει τους εκκλησιαστικούς κύκλους.
Στην άλλη όψη του νομίσματος, ο Σγαναρέλος είναι ο πρακτικός άνθρωπος, η κοινή λογική. Είναι ο έμπιστος του, η φωνή της λογικής του, ο εξ απορρήτων του αλλά πάνω και πέρα απ’ όλα είναι ένας υπηρέτης που δεν δουλεύει από χόμπυ αλλά επειδή έχει ανάγκη. Έτσι, είναι αδύνατον  να επικοινωνήσει με τα «υψηλά» και δικαιολογείται η αντίδραση του όταν μπροστά στον αφανισμό του αφέντη του, εκείνος ζητάει τόσο απλοϊκά όσο και κυνικά τους μισθούς του.

Οι Γιάννης Μπέζος και Αιμίλιος Χειλάκης στους ρόλους του Δον Ζουάν και του Σγαναρέλου αντίστοιχα, ήταν απολαυστικοί. Έπαιξαν βέβαια με τις ευκολίες τους ο καθένας αλλά εδώ αυτές υπηρέτησαν πολύ καλά την άποψη της παράστασης. Ο Μπέζος ιδιαιτέρως είναι απ’ τις λίγες περιπτώσεις ηθοποιού παλαιότερης γενιάς που παίζει όσο απλά μιλάμε στην καθημερινότητα μας κι αυτό είναι πραγματικό χάρισμα. Η Αθηνά Μαξίμου στον ρόλο της Ελβίρας υπέπεσε σε μονοτονία ρυθμού, αλλά ήταν γενικά μέσα στο ύφος του ρόλου. Η Έμιλυ Κολιανδρή ήταν  μια απολαυστική Σαρλότ. Οι υπόλοιποι ρόλοι συμπλήρωσαν άξια τη διανομή.

Η παράσταση ήταν μοντέρνα χωρίς να επιτηδεύεται. Ο σκηνοθέτης «πάντρεψε» με αρμονία το τραγικό με το κωμικό του Μολιέρου, ωστόσο δεν έδωσε βαρύτητατα στις δυο σκηνές του Δον Ζουάν με το πέτρινο άγαλμα με αποτέλεσμα να τις αποδυναμώσει κι ως εκ τούτου ν’ αφήσει απαρατήρητο τον αφανισμό του Μολιερικού ήρωα. Το σκηνικό που ήταν θαρρείς βγαλμένο από γαλλικούς κήπους Βερσαλλιών και τα κοστούμια με έντονα κλοουνίστικο χαρακτήρα του Άγγελου Μέντη ήταν χάρμα οφθαλμών!

«Δον Ζουάν» – Μολιέρος

Εθνικό θέατρο (κτήριο Τσίλλερ- κεντρική σκηνή)


Μετάφραση
: Κοσμάς Φοντούκης

Σκηνοθεσία: Αιμίλιος Χειλάκης

Σκηνικά – κοστούμια: Άγγελος Μέντης

Κίνηση: Αμάλια Μπέννεττ

Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος

Μουσική: Τηλέμαχος Μούσας

Δραματολόγος παράστασης: Έλενα Καρακούλη

Βοηθός σκηνοθέτη: Μανώλης Δούνιας

Διανομή:

Γκουσμάν/Δον Αλόνσο Δημοσθένης Ελευθεριάδης

Ματουρίν Εύα Κεχαγιά

Σαρλότ Έμιλυ Κολιανδρή

Δον Κάρλος Γιάννης Κότσιφας

Πιερό Δημήτρης Κουρούμπαλης

Ελβίρα Αθηνά Μαξίμου

Άγαλμα Ιωσήφ Μααράουι

Δον Ζουάν Γιάννης Μπέζος

Δον Λουί Απόστολος Πελεκάνος

Φτωχός/Κύριος Ντιμάνς Γιάννης Τσεμπερλίδης

Σκγαναρέλ Αιμίλιος Χειλάκης

Advertisements

0 Responses to “«Δον Ζουάν» στο Εθνικό θέατρο (κτήριο Τσίλλερ- κεντρική σκηνή)”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 195,833 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: