«(A)pollonia» στο Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου 2011


Η ιδέα για την A)pollonia  που έκανε πρεμιέρα τον Μάιο του 2009,  προέκυψε όταν ο Warlikowski αναζητούσε στη Βαρσοβία παλιά κτίρια που χρονολογούνταν πριν από τον πόλεμο, για να βρει ένα χώρο στον οποίο θα στέγαζε το θέατρο του. Τριγυρίζοντας σ’ αυτά τα μέρη, αισθάνθηκε την ανάγκη να βρει έναν τρόπο να μιλήσει μέσω της τέχνης του για όσα διαδραματίστηκαν στη χώρα του κατά τη διάρκεια του πολέμου. Μέσα απ’ αυτό το πλαίσιο λοιπόν, οδηγήθηκε στο ερώτημα του τι υποκινεί έναν πόλεμο; Πόσο άγρια είναι τα ένστικτα, πόσος ο παραλογισμός, ποια η έννοια της θυσίας όταν αυτή υπάρχει.

Η παράσταση κινείται γύρω απ’ τον άξονα της θυσίας. Γι’ αυτό δανείζεται απ’ τον χώρο του μύθου δυο γνωστά γυναικεία πρόσωπα που θυσιάστηκαν κι ένα πρόσωπο από την ιστορία που έγραψε η Hana Krall.

Η  πρώτη γυναίκα, η Ιφιγένεια, θυσιάζεται στο όνομα της πατρίδας, χωρίς να το έχει επιλέξει η ίδια.  Η θυσία της είναι το μέσον για να επιτευχθεί ο σκοπός, δηλαδή η άλωση της Τροίας. Η δεύτερη γυναίκα, η Άλκηστις θυσιάζεται ύστερα από δική της απόφαση στο όνομα της αγάπης για τον άντρα της Άδμητο. Η τρίτη γυναίκα, μια Πολωνή συλλαμβάνεται απ’ τους ναζί κι εκτελείται στην προσπάθεια της να σώσει 25 εβραιόπουλα στη διάρκεια του πολέμου. Δεν καταφέρνει τελικά να σώσει παρά μόνο ένα μικρό κορίτσι και η συλλαμβάνεται απ’ τους Ναζί κι εκτελείται.

Η τεχνική του Warlikowski είναι αυτή της πλήρους αποδόμησης. Στην παράσταση του προσπαθεί να «καταστρέψει» τους μύθους  διερωτώμενος  γύρω απ’ τα κίνητρα και τα οφέλη της εκάστοτε θυσίας. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της Ιφιγένειας θέτει το ερώτημα του αν ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, στην Άλκηστη τον απασχολούν τα πραγματικά κίνητρα της θυσίας αφού αυτή δεν γίνεται για λόγους καθήκοντος, ενώ η  περίπτωση της (Α)pollonia  κρίνεται απ’ τις συνέπειες της, αφού με την πράξη της να σώσει τα εβραιόπουλα, εγκαταλείπει το δικό της παιδί που την στερείται χωρίς να μπορεί να καταλάβει το γιατί.

Ο Warlikowski χρησιμοποιεί μια σύνθεση κειμένων και τεχνικών. Δανείζεται αποσπάσματα απ’ την «Ορέστεια», την «Άλκηστη» αλλά και την «Απολλώνια» της Χάνα Κραλ τουλάχιστον σε ό, τι αφορά στις βασικές ιστορίες. Επιπροσθέτως, αντλεί απ’ την «Ελίζαμπεθ Κοστέλο» του Τζ. Μ. Κουτοί, τις «Ευμενίδες»του Τζόναθαν Λίτελ, το «Αγάπη στο γκέτο» και «Το ταχυδρομείο» του Ταγκόρ, καθώς και από κείμενα που έγραψε ο ίδιος ο Warlikowski ή που προέκυψαν απ’ τους ηθοποιούς στις πρόβες με βάση προσωπικές τους εμπειρίες.


Ο σκηνικός χώρος θυμίζει την αισθητική προηγούμενων παραστάσεων του.  Υπάρχει π.χ ένας μη χώρος που μεταμορφώνεται σταδιακά στο εσωτερικό ενός σπιτιού. Το επίκεντρο είναι το μπάνιο. Το έργο διαδραματίζεται τόσο εντός όσο κι εκτός  αυτών των χώρων. Ένα γκρουπάκι παίζει σχεδόν σε όλη τη διάρκεια της παράστασης, με τη Renate Jett να τραγουδά αγγλικούς στίχους . Οι ηθοποιοί  μιλούν κυρίως μέσω μικροφώνων, ενώ υπάρχει προβολή βίνετο. Το πέρασμα του χρόνου είναι σχετικό.  Βρισκόμαστε ταυτοχρόνως στον Β’ Πα γκόσμιο Πόλεμο, στον κόσμο των αρχαίων ελληνικών μύθων, αλλά και στο παρόν.

Νιώθω μια αμηχανία στο πώς να κρίνω την παράσταση. Σίγουρα δεν μπορώ ν’ ακολουθήσω μια ορθόδοξη μέθοδο μιλώντας για το κείμενο, το σκηνικό ή τον τρόπο αφήγησης, για τους προφανείς λόγους που προαναφέρθηκαν.
Αν πρέπει να βρω τη λέξη κλειδί για να την χαρακτηρίσω θα διάλεγα τη λέξη ελευθερία. Ο ίδιος ο Warlikowski εξάλλου, λίγο πριν την πρεμιέρα του 2009, είχε αποδεχτεί το ρίσκο που έπαιρνε με μια τέτοια παραγωγή, ήταν συνειδητός γνώστης των ελευθεριών που χρησιμοποίησε στη σκηνοθετική του γραμμή κι είχε την τόλμη να  παραχωρήσει τις ίδιες στους θεατές. «Μπορείτε να καταλάβετε ό,τι θέλετε», είχε προτρέψει τότε τους θεατές του. «Δεν θα σας φέρω αντιρρήσεις».
Άλλωστε, συνειδητά επέλεξε αυτόν τον τρόπο κι όχι ένα έργο που βασίζεται σε συγκεκριμένο κείμενο: «νιώθω ότι είμαι έτοιμος να μιλήσω απευθείας στο κοινό, χωρίς να κρύβομαι πίσω από την ασφάλεια που παρέχει ένα καλογραμμένο έργο κάποιου αναγνωρίσιμου συγγραφέα».

Αλλά ακόμη και για τις ερμηνείες των ηθοποιών δυσκολεύομαι να μιλήσω.
Είναι γνωστό ότι λίγοι ηθοποιοί είχαν μια συνολική αντίληψη για την παράσταση αφού αυτή χτιζόταν σταδιακά, κατά την πάγια τακτική του σκηνοθέτη

Βασικό μειονέκτημα- κατά τη γνώμη μου- υπήρξε η τεράστια διάρκεια του έργου∙ 4 ώρες με διάλειμμα στις 3 ώρες. Πιστεύω ότι τέτοιες διάρκειες αποδυναμώνουν ακόμα και τα πιο ενδιαφέροντα εγχειρήματα, αφού ο θεατής κουράζεται κι αισθάνεται την παράσταση να πλατυάζει. Αρνητικό στοιχείο επίσης ήταν και η αντιθεατρική αίθουσα της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών που σαφώς υποβάθμισε την παράσταση αντί να την αναδείξει, αφού όταν χρησιμοποιείται όλη η σκηνή για τη δράση, δεν μπορείς να πουλάς θέσεις με προβληματική ορατότητα (και είναι πολλές εν προκειμένω)

Πιο αναλυτικά για το σκεπτικό της παράστασης και τον σκηνοθέτη, διαβάστε εδώ

(A)pollonia στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών (28 Ιουνίου – 1 Ιουλίου 2011)

Σκηνοθεσία: Krzysztof Warlikowski
Κείμενα: Ευριπίδης, Αισχύλος,Hana Krall,Jonathan Litell,J.M. Coetzee κ.ά.
Διασκευή: Krzysztof Warlikowski,Piotr Gruszczynski,Jacek Poniedzialek
Σκηνικά – Κοστούμια: Małgorzata Szczęśniak
Μουσικοί: Paweł Mykietyn, Renate Jett, Piotr Maślanka,Paweł Stankiewicz
Φωτισμοί: Felice Ross
Δραματουργία: Piotr Gruszczyński
Τραγούδια, Στίχοι και Φωνή: Renate Jett
Μουσικοί: Paweł Bomer, Piotr Maślanka, Paweł Stankiewicz,Fabian Włodarek
Βίντεο: Paweł Łoziński,Kacper Lisowski,Rafał Listopad
Ερμηνεύουν:
Andrzej Chyra
Magdalena Cielecka
Ewa Dałkowska
Małgorzata Hajewska-Krzysztofik
Danuta Stenka
Wojciech Kalarus
Marek Kalita
Zygmunt Malanowicz
Adam Nawojczyk
Maja Ostaszewska
Magdalena Popławska
Jacek Poniedziałek
Anna Radwan-Gancarczyk
Monika Niemczyk
Maciej Stuhr
Tomasz Tyndyk

Advertisements

0 Responses to “«(A)pollonia» στο Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου 2011”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 196,289 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: