«Θρόνος Ατρειδών» στο Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου 2011

Η περίπτωση του Άρη Ρέτσου είναι μοναδική στα καλλιτεχνικά δρώμενα. Μετά από μια σύντομη πορεία ως ηθοποιός πολλά υποσχόμενος (έχει χαρακτηριστεί ως ο καλύτερος της γενιάς του), ο Άρης Ρέτσος εγκατέλειψε προτάσεις για ρόλους κι εύκολη καριέρα κι ασχολήθηκε αποκλειστικά με την έρευνα πάνω στο Αρχαίο δράμα. Μελέτησε κείμενα, διάβασε το συντακτικό (ο ίδιος πιστεύει ότι πρέπει να’ χεις γνώσεις συντακτικού για να διαβάσεις τις τραγωδίες), επηρεάστηκε απ’ τους μεγάλους δασκάλους της Ανατολικής παράδοσης- Ινδούς και Ιάπωνες, κυρίως απ’ τους δεύτερους -και ιδιαίτερα απ’ τον Κουροσάβα τον οποίο θεωρεί μέγα δημιουργό.

Το καταστάλαγμα όλης αυτής της μακρόχρονης και μοναχικής πορείας που είχε ως απόηχο διάφορα σχόλια από δέος ως και απώθηση για τον «περιθωριακό» καλλιτέχνη, ήρθε με το Φεστιβάλ Αθηνών και την παράσταση «Θρόνος Ατρειδών» στις 5 Ιουλίου στο Ηρώδειο.

Το έργο βασίζεται στη γνωστή αιματοβαμμένη ιστορία των Ατρειδών και περιέχει στο μεγαλύτερο μέρος του αποσπάσματα από την «Ορέστεια» του Αισχύλου, αλλά κι απ’ την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή και την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» του Ευριπίδη.

Απ’ το πρώτο λεπτό της εισόδου στην ορχήστρα, ο θεατής αντιλαμβάνεται την εμπειρία του να παρακολουθεί μια παράσταση του Άρη Ρέτσου. Όλα είναι τελετουργικά και με «χειρουργική» ακρίβεια μετρημένα. Εξηγούμαι:

Στη σκηνή μπαίνουν οι Χοροί (ένας αντρικός κι ένας γυναικείος) και ο σκηνοθέτης που στέκεται σε όλη τη διάρκεια της παράστασης πίσω απ’ την κονσόλα του ήχου, παραγγέλνει 5 λεπτά σιγής. Η παράσταση ξεκινά κι εξαρχής δηλώνονται οι προθέσεις της ως προς το εκφραστικό αλλά κι αισθητικό κομμάτι. Οι ηθοποιοί λειτουργούν πιο πολύ ως σύμβολα, η κίνηση κι η ενδυμασία τους παραπέμπει σε ιαπωνικό θέατρο, η εκφορά του λόγου ξενίζει.
Θα σταθώ σ’ αυτό το τελευταίο. Ο τρόπος εκφοράς είναι παντελώς ανοίκειος στ’ αυτιά του μέσου θεατή. Ο Ρέτσος τηρεί την προσωδία, συγχρόνως διατηρεί ένα συντακτικό στην εκφορά του λόγου. Αρχικά, νιώθεις ότι ακούς μια ξένη γλώσσα, δυσκολεύεσαι να καταλάβεις. Σιγά- σιγά συνηθίζεις ή κάποιοι ηθοποιοί δεν το τηρούν πάντα πιστά.

Στέκομαι ιδιαίτερα στην αρχή ακόμα του έργου σ’ ένα στοιχείο που μ’ εντυπωσίασε: Παρασταίνεται η σκηνή με τον Αγαμέμνονα και την Κασσάνδρα στη σκηνή του, όσο ακόμα βρίσκεται στην Τροία (σ.σ αυτό μας είναι κυρίως γνωστό απ’ τα Ομηρικά έπη. Σε καμία απ’ τις σωζόμενες τραγωδίες δεν το βλέπουμε. Η σχέση Αγαμέμνονα Κασσάνδρας είναι πια γεγονός όταν την φέρνει μαζί του στην επιστροφή απ’ την Τροία).
Το εντυπωσιακό μ’ αυτή τη σκηνή είναι ότι βρισκόμαστε στο παλάτι των Μυκηνών, λίγο πριν έρθει η είδηση ότι η Τροία αλώθηκε κι αυτό συμβαίνει πιο πίσω, σαν κινηματογραφικό ενσταντανέ. Βλέπουμε δυο δράσεις την ίδια στιγμή σε δυο διαφορετικούς χώρους.

Υποκριτές και χορός φορούσαν μάσκες κατά την αρχαία παράδοση. Ο Ρέτσος το διατήρησε κι αυτό. Η κίνηση των υποκριτών είχε εξπρεσιονιστικά στοιχεία, ο αντρικός χορός θύμισε σαμουράι. Ο Αγαμέμνονας ήταν όπως ο Ρέτσος τον έχει προσδιορίσει μελετώντας τον θριαμβευτικό του μονόλογο κατά την επιστροφή στις Μυκήνες: αλαζόνας, στριφνός, δύσκολος στην έκφραση, κουρασμένος.

Οι ηθοποιοί αναμφίβολα δούλεψαν πολύ για ν’ ανταποκριθούν στο δύσκολο αυτό εγχείρημα. Θα ήθελα να ξεχωρίσω την Κόρα Καρβούνη που υποδύθηκε μια εμβληματική και μυστηριώδη Κλυταιμνήστρα, άκαμπτη και φοβερή (με την έννοια του φόβου που εκπέμπει η μορφή της εξουσίας) και τη Στεφανία Γουλιώτη που αν και «υπάκουσε» λιγότερο στον σκηνοθέτη αναφορικά με την εκφορά του λόγου (η αλήθεια είναι πως όταν μιλούσε καταλάβαινες περισσότερο τι έλεγε σε αντίθεση με τους άλλους ηθοποιούς) είναι πάντα μια χαρισματική ηθοποιός που φοράει τον ρόλο χωρίς αυτός να την καπελώνει.

Θεωρώ σημαντική την παρουσία του Ρέτσου στο Φεστιβάλ Αθηνών, όσο κι αν ο ίδιος δεν περίμενε το Ηρώδειο για να δικαιωθεί και θα ήταν εξίσου υπεύθυνος κι ευσυνείδητος για την παράσταση σε οποιονδήποτε χώρο και να την παρουσίαζε. Το Φεστιβάλ τίμησε όμως μ’ αυτόν τον τρόπο έναν καλλιτέχνη που έχει διαλέξει τον δύσβατο δρόμο της έρευνας, χωρίς ν’ αποδομεί και να προσβάλλει τα μεγάλα κείμενα και που το αποτέλεσμα δικαιώνει και με το παραπάνω τη μοναχική πορεία του.

Διαβάστε τη συνέντευξη που παραχώρησε ο Άρης Ρέτσος στην «ΕΦ» εδώ

«Θρόνος Ατρειδών»  στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού (5 Ιουλίου 2011)

Σκηνοθεσία, Ρυθμική επεξεργασία κειμένων, Δραματουργία, Μουσική Διδασκαλία, Σύνθεση μουσικής, Κινησιολογία, Σκηνογραφία, Φωτισμός: Άρης Ρέτσος
Μάσκες: Νεκτάριος Διονυσάτος
Διεύθυνση παραγωγής: Ιωάννα Ασμενιάδου-Φωκά
Κοστούμια: Ιωάννα Τσάμη
Σχεδιασμός ήχου – Ηχοληψία: Σπύρος Αραβοσιτάς
Βοηθός σκηνοθέτη: Κωνσταντίνα Αγγελοπούλου
Μακέτες σκηνικών: Μίμης Γρηγόρης
Βοηθός φωτισμού: Νίκος Παπαθανάσης
Προγραμματισμός φώτων: Αλέξης Πηλός
Βοηθός ενδυματολόγου: Περικλής Πραβητας
Βοηθοί σκηνογράφοι – κατασκευές σκηνικών: Νίκος Τσιώτας, Αντώνης Καπνίσης, Μιχαήλ Αμπαζολί,Ναυσικά Τομασέν

Ερμηνεύουν:

Κλυταιμνήστρα: Κόρα Καρβούνη
Ορέστης: Αντώνης Μυριαγκός
Αγαμέμνων – Αίγισθος: Κωσταντίνος Αβαρικιώτης
Κασσάνδρα: Στεφανία Γουλιώτη
Ηλέκτρα:Αλεξία Καλτσίκη
Ιφιγένεια:Κωνσταντίνα Αγγελοπούλου

Χορός Ανδρών:
Χάρης Χαραλάμπους (Κύρηκας)
Παναγιώτης Κλίνης
Νίκος Κερασιώτης
Ηλίας Κούτλας
Αντώνης Τσίλλερ
Σπύρος Ξένος

Χορός Γυναικών: 

Ίριδα Κυριακοπούλου
Μαίρη Φώφη Ανέστου
Ειρήνη Καράογλου
Ευτυχία Παναγοπούλου
Τατιάνα Μπρέ
Ιωάννα Κολλιοπούλου
Ελευθερία Μαυρίδου
Νατάσσα Μαρματάκη

Μουσικοί: Πέτρος Τσαμπαρλής (κρουστά), Παναγιώτης Βελιανίτης (μουσική διδασκαλία)

 

 

Advertisements

1 Response to “«Θρόνος Ατρειδών» στο Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου 2011”


  1. 1 Ageliki Fotinou Ιουλίου 16, 2011 στο 6:44 πμ

    ΔΥΣΤΥΧΩΣ Ο ΑΡΗΣ ΡΕΤΣΟΣ ΔΕΝ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΟΥΣ » 32 ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥΣ» ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΞΟΥΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΤΣΙ Η ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΟΥΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΛΑΧΙΣΤΗ


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 197,093 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: