«Ηρακλής Μαινόμενος» απ’ το Εθνικό θέατρο (Βεάκειο)

Έργο με δύο άξονες, σπάνια παιγμένο, προβληματικό για τους φιλόλογους και τους μελετητές του θέατρου, ο «Ηρακλής Μαινόμενος» είναι έργο μοναδικό στη δραματική παραγωγή του Ευριπίδη από θεματική τουλάχιστον άποψη.

Για να μπορέσει κανείς να επικοινωνήσει με τον «Ηρακλή Μαινόμενο» είναι ανάγκη να κατανοήσει τη στροφή που μάλλον εκούσια επιχείρησε ο Ευριπίδης στην τραγωδία του 5ου π.Χ αιώνα, προετοιμάζοντας το έδαφος για τη Νέα Τραγωδία ή με άλλα λόγια για το σοβαρό δράμα. Άλλωστε, ήδη κατά την αρχαιότητα ασκήθηκε κριτική στον τραγικό ποιητή για ευτέλεια της τραγωδίας και για το  ότι οι ήρωες του δεν έχουν το κύρος των σοφόκλειων ή αισχύλειων τραγικών προσώπων. (βλ «Βάτραχοι» του Αριστοφάνη).

Πέρα όμως απ’ τη θεματική επιλογή,  το προφίλ των τραγικών του προσώπων και τις δραματικές μεθόδους που χρησιμοποιεί, ο Ευριπίδης κατηγορήθηκε για κακή συγκρότηση των τραγωδιών του κατά τα αριστοτελικά πρότυπα. Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τη χρονική περίοδο που παρουσιάζει τον «Ηρακλή» ( προς τα τέλη του 5ου αιώνα κι ενώ ο Πελοποννησιακός πόλεμος είχε αναστατώσει τους Αθηναίους) , τον σκεπτικισμό του για τον ρόλο των Θεών και την επιρροή που άσκησαν στο έργο του οι σοφιστές, είναι θα λέγαμε τα «κλειδιά» για ν’ ανοίξει κανείς την ευριπίδεια δραματουργία.

Στον «Ηρακλή Μαινόμενο» μιλάμε στην πραγματικότητα για δυο δράματα μέσα στο ίδιο έργο με διαφορετικές προϋποθέσεις το καθένα. Πρώτα, η ιστορία ενός ανθρώπου που σώζει την οικογένεια του και στην έσχατη στιγμή καταλαμβάνεται από θεϊκή μανία με τραγικές συνέπειες. Κατά δεύτερον, το μίσος μια θεάς που καταδιώκει τον κεντρικό ήρωα χρόνια μέχρι που τελικά τον σπρώχνει στην έσχατη αθλιότητα.

Είναι δε τόσο ορατή αυτή η συνύπαρξη των δύο δραμάτων μέσα στον άξονα του έργου που ο ποιητής εισάγει το δεύτερο μέρος με μια καθαρή προλογική σκηνή κατά την οποία εμφανίζονται τα φερέφωνα της Ήρας, Λύσσα και Ίρις.

Μετά το ξέσπασμα της μανίας και τη βύθιση του σε ύπνο, ο Ηρακλής ξυπνά και θυμίζει τον Αίαντα του Σοφοκλή. Αρχικά, δεν θυμάται τίποτα απ’ τα ανόσια που έκανε, όταν όμως όλα έρχονται στην επιφάνεια δεν βλέπει μπροστά του άλλη διέξοδο απ’ τον θάνατο.

Η παράσταση του Μαρμαρινού δεν προστάτεψε ή ανέδειξε το έργο. Αντίθετα, ο σκηνοθέτης το διάβασε και το σκηνοθέτησε σαν ένα αδιάφορο μελόδραμα. Μ’ αυτόν τον τρόπο καθοδήγησε και τους ηθοποιούς του με αποτέλεσμα να χρησιμοποιήσει ο καθένας τη γνώριμη μανιέρα του και να μην κάνει την υπέρβαση. Έτσι, ο Χατζησάββας ήταν μια πατρική φιγούρα αστικού δράματος, η Καραμπέτη θύμιζε νευρόσπαστο τόσο σε κίνηση, όσο και στην εκφορά του λόγου, ο Καραθάνος κλαψούριζε περισσότερο παρά θύμιζε τον μυθολογικό ήρωα που εισέρχεται στη σκηνή με όλη του τη μεγαλοπρέπεια και απότομα συντρίβεται. Ο δε Αθερίδης στον ρόλο του Θησέα μ’ έπεισε για την ακαταλληλότητα του στην αρχαία τραγωδία

Μοναδική εξαίρεση η σκηνή με την Ίριδα και τη Λύσσα όπου πέραν της εξωτερικής, αισθητικής και τεχνικής αρτιότητας, οι Γουλιώτη και Τζήμου κατάφεραν να μας δώσουν αυτό το υπερφυσικό, την αόρατη θεϊκή δύναμη που έρχεται να παρασύρει τα πάντα στο διάβα της

Όσο για τον τραγικό χορό, η ιδέα του Μαρμαρινού  να παρουσιάσει έναν μεικτό ηλικιακά χορό (με την προσθήκη μιας γυναίκας) που επιπλέον συνομιλεί με θεούς και κοινό και με αναφορές επικαιρότητας, θύμιζε κυρίως αριστοφανικό χορό κι όχι τραγικό και ως εκ τούτου ήταν ατυχής εκ της σύλληψης του.

Για την ιστορία, ν’ αναφέρω ότι η αμέσως προηγούμενη παράσταση του «Ηρακλή Μαινόμενου» απ’ το Εθνικό θέατρο ήταν το 1960 σε σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη

Εθνικό θέατρο (Βεάκειο, 5/9/2011)

«Ηρακλής Μαινόμενος» του Ευριπίδη

Σκηνοθεσία: Μιχαήλ Μαρμαρινός

Σκηνικά: Ελένη Μανωλοπούλου

Κοστούμια: Κέννυ Μακ Λέλλαν

Επιμέλεια κίνησης – Χορογραφία: Κωνσταντίνος Ρήγος

Μουσική: Δημήτρης Καμαρωτός

Φωτισμοί: Thomas Walgrave

Δραματολόγος παράστασης: Έλενα Καρακούλη

Βοηθός σκηνοθέτη: Μυρτώ Περβολαράκη, Ξένια Θεμελή

Διανομή:

Προκόπης Αγαθοκλέους

Θοδωρής Αθερίδης

Κωνσταντίνος Ασπιώτης

Γιάννης Βογιατζής

Γιώργος Γάλλος

Στεφανία Γουλιώτη

Γιώργος Ζιόβας

Νίκος Καραθάνος

Καρυοφυλλιά Καραμπέτη

Κώστας Κοράκης

Δημήτρης Μακαλιάς

Ντένης Μακρής

Αλέξανδρος Μαυρόπουλος

Γιώργος Μπινιάρης

Γιούλα Μπούνταλη

Αργύρης Πανταζάρας

Γιάννης Παπαδόπουλος

Θεοδώρα Τζήμου

Μηνάς Χατζησάββας

Advertisements

2 Responses to “«Ηρακλής Μαινόμενος» απ’ το Εθνικό θέατρο (Βεάκειο)”


  1. 1 renata Σεπτεμβρίου 12, 2011 στο 4:06 μμ

    Την είδα χτες βράδυ και προσυπογράφω! Ειδικά αυτό με το χορό και το γέλιο που έβγαλε κάποιες φορές με νευρίασε.

  2. 2 Αλεξία Τζαμικόσογλου Σεπτεμβρίου 12, 2011 στο 8:22 μμ

    @renata
    το’ ξερα ότι θα την έβλεπες και είχα άγχος ν’ ανεβάσω το κείμενο. Σκεφτόμουνα απ’ τη μια ότι ίσως να ήθελες να το διαβάσεις πριν πας, απ’ την άλλη όμως λέω¨: «αυτή είναι αποφασισμένη και θα πάει ανεπηρέαστη», όπερ και εγένετο άλλωστε 😉


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 196,279 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: