«Ο Βασιλικός» στο Εθνικό θέατρο (Κεντρική Σκηνή)

Στα θετικά στοιχεία του φετινού “ελληνοκεντρικού” – ως προς το περιεχόμενο- ρεπερτορίου του Εθνικού θεάτρου, είναι η ευκαιρία που δίνεται στο ευρύ κοινό να παρακολουθήσει άγνωστα ή ελάχιστα παιγμένα, αλλά πολύ σημαντικά έργα της ελληνικής παράδοσης.  Ο «Βασιλικός» του Αντωνίου Μάτεση, έργο ουσιαστικά άγνωστο στους πολλούς και συγχρόνως εξαιρετικά σημαντικό στην ιστορία του νεοελληνικού θεάτρου, ανήκει σ’ αυτήν την κατηγορία.

Οι ασχολούμενοι με τα θεωρητικά του θεάτρου γνωρίζουν ότι μετά την πτώση του Χάνδακα, η θεατρική κίνηση άλλαξε γεωγραφικά ορίζοντα κι έτσι απ’ την Κρήτη πέρασε στα ενετοκρατούμενα Επτάνησα.

Ο Αντώνιος Μάτεσης ολοκληρώνει τον “Βασιλικό” το 1830 αλλά τοποθετεί την πλοκή του σχεδόν 100 χρόνια νωρίτερα προς την παρακμή της Γαληνοτάτης πιθανότατα για ν’ αποφύγει ενδεχόμενες αντιδράσεις της άρχουσας τάξης. Το 1830, τα Επτάνησα είχαν περάσει σε αγγλική κατοχή κι οι λίγες πλούσιες, αρχοντικές οικογένειες είχαν τον οικονομικό έλεγχο κι ασκούσαν εξουσία στο νησί καταπιέζοντας και περιφρονώντας τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα.

Την ιστορία μιας τέτοιας οικογένειας αφηγείται ο Μάτεσης, διανθίζοντας όμως τη σοβαρότητα του κεντρικού θέματος με άλλα διασκεδαστικά επεισόδια των υπηρετών ή των απλών, λαϊκών ανθρώπων, θυμίζοντας μας και λίγο απ’ την μεγάλη παράδοση της Comedia del arte. Πρόκειται δηλαδή για μια δραματική κωμωδία με σπαρταριστά επεισόδια, ζωντανή κι ενδιαφέρουσα γλώσσα και ζακυνθινά άσματα που λειτουργούν κάπως σαν ιντερμέδια, στις αλλαγές των πράξεων.

Πέραν όλων των άλλων, ο “Βασιλικός” είναι σημαντικό κείμενο καταρχήν για τη στενή του συγγένεια με τον Γαλλικό Διαφωτισμό. Δεν μπορούμε να πούμε μετά βεβαιότητας αν ο Μάτεσης γνώριζε το έργο του εγκυκλοπαιδιστή Ντιντερό – μιας και συναντούμε ομοιότητες στη θεατρική παραγωγή των δύο- αλλά οπωσδήποτε είχε γνώση των διδαγμάτων του γάλλου φιλοσόφου και των θεωριών για την ελευθερία και την αυτοδιάθεση του ατόμου όπως υιοθετήθηκαν απ’ τον γαλλικό διαφωτισμό.

Το πρόσωπο που φέρει όλες αυτές τις νέες ιδέες  στο έργο είναι ο Δραγανίγος που σε ανοιχτή σύγκρουση με το παλιό καθεστώς και τον δεσποτισμό του πατέρα του, δεν διστάζει να εναντιωθεί, να χτυπήσει το χέρι του στο τραπέζι αμφισβητώντας την πατρική εξουσία και το αλάθητο του πατριάρχη της οικογένειας και τελικά να κάμψει κάθε αντίσταση προς το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Μήλον της έριδος ανάμεσα στους δύο κόσμους του πατέρα, Δάρειου Ρονκάλα απ’ τη μια και του πεφωτισμένου γιου  Δραγανίγου απ’ την άλλη, ο έρωτας της Γαρουφαλλιάς για τον Φιλιππάκη, η κρυφή της εγκυμοσύνη κι η εμμονή του πατέρα να την κλείσει σε μοναστήρι.

Πολλά είναι τα θέματα που θίγει ο Μάτεσης με τον “Βασιλικό” πέραν του προφανούς με τον έρωτα που δεν γίνεται αποδεκτός λόγω της χαμηλής καταγωγής του Φιλιππάκη, όπως η εξουσία του αρχηγού της οικογένειας προς όλα τα μέλη, το φεουδαρχικό σύστημα με τους υπηκόκους του, η ανωτερότητα της τάξης, η εξαγορά των αμαρτιών με την προσφορά στην εκκλησία, η υποκρισία, το δικαίωμα του αφέντη σε ζωή και θάνατο.

Η παράσταση του Ευαγγελάτου έχω την αίσθηση ότι αδίκησε το κείμενο. Καταρχήν, τη βρήκα εξαιρετικά αργή και χωρίς να εστιάζει με σαφή τρόπο- όπως και θα όφειλε- στην σύγκρουση πατέρα και γιου και στην απαίτηση του δεύτερου για δικαιοσύνη στην οικογένεια και στην κοινωνία. Η σύγκρουση τους έρχεται αργά στην εξέλιξη της πλοκής, ενώ θα έπρεπε να προετοιμάζεται.

Αντ’ αυτού, περισσότερο βάρος δόθηκε στα κωμικά περιστατικά με την παρεξήγηση που γεννά η διεκδίκηση του βασιλικού στο μπαλκόνι της Γαρουφαλλιάς. Το έργο έχει κωμικά στοιχεία, αλλά δεν είναι μια καθαρή κι εύκολη κωμωδία.

Απ’ τους ηθοποιούς θα ξεχωρίσω τον Τσακίρογλου που με ωριμότητα, εμπειρία και μέτρο υποδύθηκε τον αυταρχικό άρχοντα, χωρίς υπερβολές κι ευκολίες. Δυστυχώς, δεν μπορώ να πω το ίδιο για τον Νικόλα Παπαγιάννη που έπαιξε χωρίς δυναμισμό και σθένος τον Δραγανίγο.

Η Κατερίνα Χέλμη θα έπρεπε να περιορίσει τον λυγμό με τον οποίο παίζει σ’ όλη τη διάρκεια του έργου. Η Ρονκάλαινα μπορεί να είναι καταπιεσμένη, αλλά δεν παύει να είναι αρχόντισσα.

Η Ευδοκία Ρουμελιώτη έπαιξε τη Γαρουφαλλιά σωστά αλλά σαν μαθήτρια δραματικής σχολής. Πουθενά δεν διέκρινα πάθος στον λόγο ή την κίνηση της. Καλύτερος ο Θανάσης Κουρλαμπάς σαν Φιλιππάκης.

Η τριάδα της Οβριάς (Μίνα Αδαμάκη) και των Κοσμά(Πάνος Σκουρολιάκος) και Θωμά (Μιχάλη Μητρούση) έκλεψαν την παράστασης με το μπρίο και την αμεσότητα τους.

Πολύ καλός ο σέμπρος Μπουσάκας του Κατσαφάδου και απολαυστικοί οι Πολυχρόνης, Τσουρής και Παπαγεωργίου ως Βενετοί στρατιώτες.

Ωραία φιγούρα τέλος και ο γερό Νικόλας του παλαίμαχου Γιώργου Βελέντζα

«Ο Βασιλικός» του Αντωνίου Μάτεση

ΚΤΙΡΙΟ ΤΣΙΛΛΕΡ – ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ

Δραματουργική επεξεργασία – Σκηνοθεσία – Φωτισμοί: Σπύρος Α. Ευαγγελάτος

Σκηνικά – Κοστούμια: Γιώργος Πάτσας

Μουσική: Γιάννης Αναστασόπουλος

Α΄Βοηθός σκηνοθέτη: Παναγιώτης Μιχαλόπουλος

B΄Βοηθός σκηνοθέτη: Χριστιάννα Μαντζουράνη

Βοηθός σκηνογράφος: Λουκία Μινέτου

Δραματολόγος: Εύα Σαραγά

 Διανομή:

Φιλιππάκης Γιαργυρόπουλος:Γιωργής Τσαμπουράκης

Γλωσσίδης :Θανάσης Δήμου

Ένας άλλος δουλευτής του Γιαργυρόπουλου (μάσκαρα):Λευτέρης Πολυχρόνης

Γερο – Νικόλας, πουλητής:Γιώργος Βελέντζας

Γαρουφαλιά:Ευδοκία Ρουμελιώτη

Γερασιμάκης, σπιούνος του Πρεβεδούρου:Θανάσης Κουρλαμπάς

Κοσμάς Καραπάτης:Πάνος Σκουρολιάκος

Θωμάς:Μιχάλης Μητρούσης

Δάρειος Ρονκάλας :Νικήτας Τσακίρογλου

Βασίλω:Γεωργία Καλλέργη

Ρονκάλαινα:Κατερίνα Χέλμη

Λανάρω: Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη

Η Οβρία (Εβραία) Μαντζαρντό: Μίνα Αδαμάκη

Δραγανίγος: Νικόλας Παπαγιάννης

Καποράλ Τράπολας (δεκανέας): Λευτέρης Πολυχρόνης

Ματίο, στρατιώτης Βενετός: Γιωργής Τσουρής

Τζουάνε, στρατιώτης Βενετός: Βασίλης Παπαγεωργίου

Μπουσάκας, σέμπρος του Ρονκάλα: Θοδωρής Κατσαφάδος

Μουσικοί – Τραγουδιστές 
Γεωργία Καλλέργη (κρουστά),
Βασίλης Παπαγεωργίου (κιθάρα),
Γιωργής Τσουρής (κλαρινέτο

 

Advertisements

0 Responses to “«Ο Βασιλικός» στο Εθνικό θέατρο (Κεντρική Σκηνή)”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 196,271 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: