«Ο Καλός άνθρωπος του Σετσουάν» στη Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών


SETSOUAN

Σε μια επαρχία της Κίνας, οι Θεοί κατεβαίνουν αναζητώντας έναν καλό άνθρωπο τον οποίον και τελικά εντοπίζουν στο πρόσωπο της νεαρής πόρνης Σεν Τε. Για να την ανταμείψουν και να τη βοηθήσουν της δίνουν ένα χρηματικό ποσό που αυτή επενδύει αποφασίζοντας ν’ ανοίξει ένα καπνοπωλείο. Αντιμέτωπη μ’ έναν μικρόκοσμο κακών και συμφεροντολόγων ανθρώπων η Σεν  Τε σύντομα θ’ αντιληφθεί πόσο δύσκολο είναι να διατηρήσεις την καλοσύνη και την ακεραιότητα σου σ’ ένα διεφθαρμένο κόσμο. Για ν’ ανταπεξέλθει θ’ αναγκαστεί να εφεύρει ένα αδίστακτο alter ego.  Αυτόν τον άλλο εαυτό συνεπώς θα ενδύεται κάθε φορά που θα έρχεται αντιμέτωπη με μια δυσκολία, αφού το ένστικτο της επιβίωσης την καλεί να πηγαίνει κόντρα στη φυσική καλοσύνη της. Όταν μάθει πως είναι έγκυος, θα δώσει ακόμα μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων στον άλλο της εαυτό που θα εμφανιστεί ως τιμωρός σε όσους την έχουν πληγώσει. Η ανάγκη να προστατέψει το αγέννητο παιδί της την κάνει να πολεμήσει με νύχια και με δόντια προσπαθώντας να του εξασφαλίσει μια καλύτερη ζωή, αλλά ταυτόχρονα της δημιουργεί συνειδησιακό πρόβλημα αφού η τάση της να είναι καλή και συμπονετική υπερισχύει και οι δυο προσωπικότητες της συγκρούονται.

Μέσα από μια ποιητική αλληγορία ο Μπρεχτ προσπαθεί ν’ αγγίξει τα όρια του καλού και του κακού σ’ ένα έργο που αν και γράφτηκε το 1938 παραμένει πάντα επίκαιρο. Η παραβολή του «Καλού ανθρώπου του Σετσουάν» είναι η ανίχνευση της ανθρώπινης αντοχής και των  ηθικών ορίων σε μια κοινωνία που a priori είναι κακόβουλη και γεμάτη κακοτοπιές.  Στην πραγματικότητα, ο μεγάλος Γερμανός δραματουργός ακολουθεί μια παράδοση που αναζητά το καλό μέσα στο κακό. Αυτό το έχουμε συναντήσει και άλλοτε στη λογοτεχνία. Ήδη έναν σχεδόν αιώνα νωρίτερα (1868),  ο Ντοστογιέφσκι με τον «Ηλίθιο» φέρνει έναν καλό κι αθώο άνθρωπο ως  εξωτικό (sic) στοιχείο μέσα σ’ ένα περιβάλλον που δεν μπορεί να τον αφομοιώσει. Αλλά και η επιλογή απ’ τον Μπρεχτ της Σεν Τε να είναι πόρνη και μάλιστα ο καλός αυτός άνθρωπος που επιλέχθηκε απ’ τους Θεούς θυμίζει την περίπτωση της πόρνης  Μαρίας Μαγδαληνής με τον Ιησού.

Τα ηθικά ζητήματα που απασχόλησαν τον Μπρεχτ  σχετίζονταν άμεσα με τα πολιτικά του πιστεύω, ταυτόχρονα όμως δεν ήταν κι  ερήμην των κοινωνικών εξελίξεων, αφού λίγο αργότερα απ’ τον χρόνο συγγραφής του έργου, ο Β’ παγκόσμιος πόλεμος έμελλε ν’ αφήσει ανεξίτηλα ίχνη στην ανθρωπότητα. Ο συγγραφέας παρακολουθεί πως ο καλός άνθρωπος μέσα στην κοινωνία των θεριών μετατρέπεται σε εύκολη λεία. Αρκεί άραγε ν’ αλλάξει μια ολόκληρη κοινωνία για ν’ αλλάξει κι ο άνθρωπος σύμφωνα με τον Μαρξ ή μπορεί ένας άνθρωπος να προκαλέσει την αλλαγή;

Ο Μπρεχτ ήθελε μια σπουδαία ηθοποιό για τον βασικό ρόλο.  «Η Σεν Τε πρέπει να παιχτεί από μιαν ηθοποιό πρώτης τάξεως. Μόνο μια ευφάνταστη καλλιτέχνης μπορεί να παίξει έναν καλό άνθρωπο»

Όσοι τυχεροί παρακολουθήσουν την παράσταση θα νιώσουν ικανοποίηση από την ερμηνεία της Στεφανίας Γουλιώτη που δικαιώνει και με το παραπάνω την επιθυμία του συγγραφέα. Αεικίνητη, εφευρετική, σπαρακτική, σκεπτόμενη και προσηλωμένη είναι αυτή τη στιγμή η πιο σπουδαία ηθοποιός της γενιάς της.

Η Κατερίνα Ευαγγελάτου τόλμησε και κέρδισε το στοίχημα σε μια μεγάλη σκηνή για ένα ευρύτερο  και πιο  ποικιλόμορφο κοινό απ’ αυτό που μέχρι σήμερα παρακολουθούσε τις παραστάσεις της. Κατόρθωσε να δει το έργο με μια φρέσκια ματιά, τήρησε τους κανόνες της αποστασιοποίησης δημιουργώντας ένα ευχάριστο παιχνίδι ανάμεσα σε κοινό και ηθοποιούς και  ανέδειξε συγχρόνως την ποιητικότητα με το πολιτικό και κοινωνικό μήνυμα που φέρει το έργο χωρίς να είναι διδακτική. Το μη σκηνικό με την υπερυψωμένη σκηνή, η εσκεμμένη χρήση μικροφώνων για να κινητοποιείται το κοινό (χρησιμοποιήθηκε επιπλέον και τηλεβόας) και τα θαυμάσια κοστούμια (τόσο από καλλιτεχνικής όσο και από χρηστικής πλευράς, αφού με 2-3 στοιχεία άλλαζε ο ηθοποιός ρόλο), αλλά και η μουσική σύνθεση συνετέλεσαν σ’ ένα άξιο αποτέλεσμα. Βεβαίως, ιδιαίτερη αναφορά αξίζει και στους υπόλοιπους ρόλους της παράστασης που ενσαρκώθηκαν με χιούμορ κι εφευρετικότητα.

Κορυφαία η σκηνή της αλλαγής ρούχου από Σεν Τε σε Σούι Τα. Ο Μπρεχτ άλλωστε έχει επανειλημμένως  δείξει μέσα στα έργα του πόσο σοβαρά λαμβάνει την αλλαγή που υπαγορεύει το φαίνεσθαι στο είναι μέσω του ενδύματος (βλ «Βίος του Γαλιλαίου» και «Άντρας γι’ άντρα»)

«Ο Καλός άνθρωπος του Σετσουάν»

Κείμενο: Bertolt Brecht

Μετάφραση: Άννυ Κολτσιδοπούλου

(Πρόλογος: Η παράσταση ξεκινά με κείμενο γραμμένο από την Κατερίνα Ευαγγελάτου και τους ηθοποιούς. | Επίλογος: Η παράσταση τελειώνει με θραύσματα από τρία ποιήματα του Μπέρτολτ Μπρεχτ: «Πολλοί λατρεύουνε την τάξη», «Για τον φτωχό Μπ. Μπ.» και «Άλλαξε τον κόσμο: το ’χει ανάγκη».)

Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία – Επεξεργασία Μετάφρασης: Κατερίνα Ευαγγελάτου
Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη
Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος
Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα
Κίνηση: Πατρίσια Απέργη
Σχεδιασμός φωτισμών: Σάκης Μπιρμπίλης
Μάσκες: Μάρθα Φωκά
Ειδικά εφέ: Μιχάλης Σαμιώτης

Ερμηνεύουν (αλφαβητικά): Στεφανία Γουλιώτη (Σεν Τε/ Σούι Τα), Αλεξάνδρα Λέρτα (Γυναίκα, Ιδιοκτήτρια Μι Τσου), Δαυίδ Μαλτέζε (Μαραγκός, Αστυνομικός, Γέρος), Νικόλας Παπαγιάννης (Άντρας, Τρίτος Θεός, Γιανγκ Σουν), Μαρία Παρασύρη (Χήρα Σιν, Κουνιάδα, Δεύτερος Θεός), Όμηρος Πουλάκης (Πρώτος Θεός, Κουνιάδος, Κουρέας Σου Φου), Νάνσυ Σιδέρη (Ανιψιός, Κυρία Γιανγκ, Γριά),Σωτήρης Τσακομίδης (Βανγκ, Παππούς, Ιερέας)

Βοηθός σκηνοθέτη: Ελένη Βλάχου
Β’ βοηθός σκηνοθέτη: Αφροδίτη Κατερινοπούλου
Βοηθός σκηνογράφου: Μάρω Τσάγκα

Advertisements

1 Response to “«Ο Καλός άνθρωπος του Σετσουάν» στη Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών”


  1. 1 Fani Φεβρουαρίου 15, 2013 στο 9:52 μμ

    Ήταν μια άρτια κατ’εμέ παράσταση. Η ερμηνεία της Γουλιώτη ήταν συγκλονιστική. Με συνεπήρε όπως όταν την είχα πρωτοδεί σε μία όχι εξαιρετική παράσταση (την Τρισεύγενη το 2011), τότε που δεν την ήξερα, δεν είχα διαβάσει για εκείνη. Βρήκα πολύ καλούς όλους τους ηθοποιούς, ξεχώρισα τον Σωτήρη Τσακομίδη (κυρίως για τα εκφραστικά του μέσα), τη Μαρία Παρασύρη και τη Νάνσυ Σιδέρη. Όσο για το μη σκηνικό, ήταν άψογη επιλογή. Μου φαίνεται μάλιστα πως ο,τιδήποτε άλλο θα δημιουργούσε αναπόφευκτα συνειρμούς που θα ήταν περιττοί, ενώ έτσι αφηνόταν ο θεατής να επικεντρωθεί στην ουσία του – έτσι κι αλλιώς – περίπλοκου έργου του Μπρεχτ. Το εφέ της βροχής έδωσε ένα τόνο λυρισμού απογειώνοντας τις σκηνές που συνόδευε… Επειδή από ό,τι αντιλαμβάνομαι στόχος του Μπρεχτ ήταν να επικεντρώσει την προσοχή του θεατή στους πανανθρώπινους προβληματισμούς και όχι να εγείρει αισθήματα συμπάθειας στους χαρακτήρες του έργου, βρίσκω ότι η σκηνοθεσία της Ευαγγελάτου έφερε εις πέρας ακριβώς αυτό. Τίποτα δεν ξεχώρισε, δεν ήταν περιττό, σίγουρα έφευγες με σωρεία προβληματισμών, αφού το έργο είναι ανησυχητικά επίκαιρο.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 196,289 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: