«Στροχάιμ» στο Από Μηχανής Θέατρο

ΣΤΡΟΧΑΙΜ 1

Η «Λεωφόρος της Δύσης» ( Sunset Blvd) του 1950 είναι ταινία –σταθμός της μυθικής εποχής του Χόλυγουντ. Εικάζεται ότι η Γκλόρια Σβάνσον που πρωταγωνιστεί υποδύθηκε ουσιαστικά τον εαυτό της, μια σταρ που ξεπεράστηκε απ’ την επέλαση του ομιλούντος κινηματογράφου, έχει αρχίσει να ξεχνιέται απ’ την αδηφάγα βιομηχανία του θεάματος κι απ’ το κοινό της και παλεύει με τη ματαιοδοξία της. Η ίδια η Σβάνσον βέβαια δεν παραδέχτηκε ποτέ αυτή την ομοιότητα…

Για τους κινηματογραφόφιλους, η ταινία είναι άξια λόγου και για ένα ακόμη πρόσωπο, τον Έριχ Στροχάιμ, σημαντικό σκηνοθέτη του βωβού κινηματογράφου της δεκαετίας του’ 20. Ο Στροχάιμ υποδύεται τον μπάτλερ της Νόρμας Ντέσμοντ στη «Λεωφόρο της Δύσης» και μάλιστα γι’ αυτή του την ερμηνεία προτάθηκε για Όσκαρ απ’ την Ακαδημία. Είναι ουσιαστικά το πρόσωπο εκείνο που χειρίζεται την κάμερα στην τελευταία σπαρακτική σκηνή του έργου, αυτός που θα κάνει το ύστατο δραματικό γκρο πλαν της Νόρμας.

Με κίνδυνο να καλύψω το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου μου με αναφορά στην επική «Λεωφόρο της Δύσης», κάνω μια μικρή μνεία και στον σκηνοθέτη Μπίλυ Γουάιλντερ επειδή είχε την καλλιτεχνική ευφυΐα να στήσει την ταινία του διεισδύοντας στον κλειστό κόσμο των μεγάλων σταρ και μάλιστα χρησιμοποιώντας τα δικά τους μέσα. Η Νόρμα είναι η ίδια η Γκλόρια Σβάνσον όσο κι αν εκείνη επιμελώς αρνήθηκε την ταύτιση. Ο Στροχάιμ που στην πραγματικότητα υπήρξε σκηνοθέτης της Σβάνσον υποδύεται στην ταινία έναν μπάτλερ που είχε υπάρξει σκηνοθέτης και σύζυγος της Νόρμα και που παρέμεινε στην υπηρεσία της μετά το τέλος του συζυγικού τους βίου με αποκλειστικό σκοπό να τη φροντίζει.

Αυτή η έννοια της προσφοράς σε συνδυασμό με την γοητευτική προσωπικότητα του Στροχάιμ ενέπνευσαν τον Δημητριάδη κι αποτέλεσαν το κίνητρο της συγγραφής του εν λόγω έργου.

Είναι τίμιο να πω εξαρχής ότι δεν τρέφω ιδιαίτερη εκτίμηση στο έργο του Δημητριάδη. Ό,τι έχω δει μέχρι σήμερα θα το χαρακτήριζα εξω-κειμενικό μάλλον. Ο Δημητριάδης δεν γράφει συνήθως με αρχή, μέση και τέλος. Επεξεργάζεται μια ιδέα, ένα συναίσθημα, παίρνει αφορμή από κάτι που του κέντρισε την προσοχή κι αφήνει το κοινό να επικοινωνήσει όπως μπορεί. Το θεατρικό σύμπαν του Δημητριάδη βρίθει ακκισμών και τσιτάτων. Είναι εσκεμμένα «ανοιχτό», επιμελώς αφηρημένο και συνεπώς εύπλαστο στα χέρια μιας ικανής ομάδας. Ο Δημητριάδης είναι επικίνδυνα εμμονικός αλλά όταν τον αναλάβει εμπνευσμένος σκηνοθέτης (εν αρχή στο θέατρο ο σκηνοθέτης πάντα ) παίρνει λάμψη απ’ το συνολικό αισθητικό αποτέλεσμα της παράστασης. Δεν θέλω να είμαι άδικη αλλά αυτό έγινε με το «Insenso» του Μαρμαρινού όπου αποθεώθηκε η παράσταση (και στο «Insenso» η έμπνευση έρχεται απ’ το «Senso» του Βισκόντι)…

Το ίδιο έκανε κι εδώ. Το θεατρικό έργο αρχίζει από κει που τελειώνει η ταινία. Ποιο ήταν το ερέθισμα αυτή τη φορά; Μα ο ίδιος ο Στροχάιμ που ζει τις τελευταίες του μέρες αποτραβηγμένος και ξεχασμένος σ’ ένα γαλλικό χωριό. Έχει γεράσει και πάσχει από μια ανίατη ασθένεια που του προκαλεί ανυπόφορους πόνους. Η Ντενίζ, η τελευταία γυναίκα του στέκεται αγόγγυστα στο πλευρό του και τον φροντίζει όταν δέχονται μια απρόσμενη επίσκεψη απ’ το παρελθόν…

Σ’ ένα παιχνίδι ανάμεσα στο είναι και το φαίνεσθαι, την αλήθεια και το ψέμα, την καλλιτεχνική δημιουργία, το θέατρο και τα όρια του αναλώνεται ο διάλογος ανάμεσα στην Νόρμα και τον Στροχάιμ με την αθόρυβη αλλά ουσιαστική συμβολή της Ντενίζ που όπως ο Στροχάιμ στη «Λεωφόρο της Δύσης» έτσι κι αυτή εδώ θα συμβάλλει στη λύση του δράματος.
Η Νόρμα βέβαια είναι εκείνη που θα πατήσει το κλικ της τελευταίας φωτογραφίας του Στροχάιμ. Θα τον αναγκάσει να σηκωθεί απ’ την πολυθρόνα όπως ο ίδιος στην ταινία υποδυόμενος τον μπάτλερ είχε σύρει άλλοτε εκείνη έξω απ’ την κάμαρα της.

Ο Δημητριάδης με έξυπνο ομολογουμένως τρόπο εδώ φτιάχνει τις αναλογίες. Η Νόρμα με τη βοήθεια της Ντενίζ κάνει μια ψευδαίσθηση να μοιάζει αληθινή μέσα απ’ όλους τους μηχανισμούς που προσφέρει το θεατρικό παιχνίδι κι έτσι οδηγεί στον Στροχάιμ στη λύτρωση προσφέροντας του αυτό που του άρεσε πολύ να πιστεύει.

Το κείμενο του Δημητριάδη χωρίς την αφορμή που το ενέπνευσε δεν μπορεί να σταθεί. Αυτό το αντιλήφθηκε αμέσως ο έξυπνος Φασουλής και ξεκίνησε την παράσταση με προβολή σκηνών απ’ την ταινία. Αν υπολογίσει κανείς την παράσταση συνολικά σε 60 λεπτά και την ταινία σε 10 καταλαβαίνει πολύ καλά πόσο βάρυνε η πρώτη για να βρει τον χώρο της η δεύτερη.

Εξαιρετικά τα κοστούμια της Ντένης Βαχλιώτη και το σκηνικό του Αναγνωστόπουλου.

Μου άρεσε ο Άκις Βλουτής. Είδα έναν ώριμο ηθοποιό που μπορεί και διαχειρίζεται ήρεμα τα υποκριτικά του μέσα και να επιβάλλει την παρουσία του καθισμένος σχεδόν σε όλη τη διάρκεια της παράστασης.

Δεν χρειάζεται να πω πόσο καλή ηθοποιός είναι η Καραμπέτη. Εδώ όμως, νομίζω ότι ο ρόλος εξαντλείται στο περίγραμμα του. Εξωτερικά ήταν η Νόρμα Ντέσμοντ όπως την υποδύθηκε η Σβάνσον. Στην πραγματικότητα η Σβάνσον είχε μεγαλύτερο βάθος απ’ τον μύθο που δημιούργησε η κινηματογραφική της παρουσία.

Η Αγλαΐα Παπά είναι μια χαμηλών τόνων αλλά μεστή ηθοποιός. Θυμάμαι ότι την είχα δει πριν πολλά χρόνια με τον Κιμούλη στο «Πρόσωπο με Πρόσωπο» του Γκέλμαν. Την ξανάδα στο «Alarme» του Τερζόπουλου και τώρα εδώ για τρίτη φορά σκέφτηκα πόσο χρήσιμο πράγμα στο θέατρο είναι να είσαι μια ήρεμη δύναμη όταν ξέρεις τον τρόπο να την αξιοποιείς.

Δεν μπόρεσα να μην σκεφτώ παρακολουθώντας την παράσταση ότι ο Δημητριάδης μοιάζει να θέλει να επανεφεύρει τον Πιραντέλο. Αρκεί η ανάγνωση των μεγάλων έργων του Σικελού για να δει κανείς το παιχνίδι ανάμεσα στο υποκείμενο και τον τρόπο που διαχειρίζεται το είδωλο του μέσα απ’ τον καθρέφτη. Είπαμε όμως, η παράσταση στην προκειμένη περίπτωση βοήθησε το κείμενο. Στον Πιραντέλο μπορεί να ισχύσει και το αντίθετο.

Θέατρο Από Μηχανής

«Στροχάιμ» του Δημήτρη Δημητριάδη

Σκηνοθεσία: Σταμάτης Φασουλής
Σκηνικά: Νίκος Αναγνωστόπουλος
Κοστούμια: Ντένη Βαχλιώτη
Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης
Μουσική επιμέλεια: Παύλος Η. Αγιαννίδης
Βοηθός σκηνοθέτη: Θεοδώρα Καπράλου
Παίζουν: Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Άκις Βλουτής, Αγλαΐα Παππά.

Advertisements

0 Responses to “«Στροχάιμ» στο Από Μηχανής Θέατρο”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 196,279 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: