«Φάουστ» στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Faust

Ο Φάουστ συνοψίζει την τραγωδία του σκεπτόμενου ανθρώπου που νιώθει την ανάγκη να ξεπεράσει τα όρια του γνωστού προκειμένου να κατανοήσει το μεγάλο μυστήριο της ζωής.

Αν θέλει να εντάξει κανείς το έργο στην εποχή του, θα πρέπει να λάβει υπόψη του ότι αποτελεί γνήσιο τέκνο της περιόδου Sturm und Drang ( της θυέλλης και της εξορμήσεως) – πνευματικής κίνησης που άνθησε στη Γερμανία τον 18ο αιώνα και αποτύπωσε στη λογοτεχνία και την τέχνη τη δίψα της γνώσης που δεν γνωρίζει φραγμούς. Την εποχή αυτή στον γερμανικό χώρο, αρκετοί συγγραφείς προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν δραματικά τη θρυλική μορφή του δόκτωρα Γιοχάνες Φάουστους, του περίφημου μάγου, αλχημιστή, αστρολόγου και θαυματοποιού του τέλους του 15ου αιώνα.,

Ο δόκτωρ Γιοχάννες Φάουστους, γιος ενός έντιμου χωρικού από το Κνίτλιγκεν στη Βυρτεμβέργη ή σύμφωνα με άλλες πηγές από τη Ρόντα κοντά στη Βαϊμάρη, είχε σπουδάσει θεολογία, ιατρική κι αστρολογία, αλλά χρησιμοποίησε τις γνώσεις του για την επίτευξη πονηρών σκοπών. Η παράδοση αναφέρει ότι υπέγραψε ένα σύμφωνο με τον διάβολο που του έστειλε ως σύντροφο για τις ανόσιες πράξεις του τον Μεφιστοφελή (το όνομα προέρχεται από το ελληνικό μη-φως-το-φιλείς) με την εντολή να τον υπηρετήσει για 24 χρόνια ( πρόσθεση των μυστικών αριθμών 17 + 7 ) με τίμημα τη ζωή του. Κατά την εκπνοή της προθεσμίας, ο Φάουστ κάλεσε σε δείπνο τους φίλους του σ’ ένα χωριό της Σαξονίας. Τα μεσάνυχτα ακριβώς, όταν οι συνδαιτυμόνες είχαν αποσυρθεί, ξέσπασε τρομακτική θύελλα και το πρωί βρήκαν τους τοίχους της κάμαρας με αιματηρές κηλίδες και το σώμα του Φάουστ ξαπλωμένο σε μια κοπριά, έξω στην αυλή.

«Η τραγική ιστορία της Ζωής και του Θανάτου του Δόκτορος Φαούστους» του Μάρλοου στα τέλη του 16ου αιώνα βασίστηκε στην αρχική μορφή του μύθου. Ο Φάουστ του Λέσσινγκ είναι η πρώτη προσπάθεια δραματοποίησης σύμφωνα με το πνεύμα του sturm und drang. Δυστυχώς, το  κιβώτιο στο οποίο έστελνε το κείμενο από τη Δρέσδη στη Λειψία χάθηκε γύρω στα 1775. Ο Λέσσινγκ είναι ο ποιητής που προσπάθησε να δώσει στον Φάουστ το νέο του νόημα απαλλαγμένο από τις λαϊκές δοξασίες που ως τότε κυριαρχούσαν και να τονίσει το νόημα του αγώνα και της αγωνίας για τη γνώση, τη μάχη του ανθρώπου να κατακτήσει το ασύλληπτο. Οι υπόλοιποι Φάουστ διαφόρων συγγραφέων  ξεκινούν από το 1775 κι ολοκληρώνονται το 1832 και μαζί με το χαμένο έργο του Λέσινγκ φτάνουν τους 29. Μέσα σ’ αυτό πάντως το χρονικό πλαίσιο, ολοκληρώνεται και δημοσιεύεται το έργο του Γκαίτε ( το 1808 το πρώτο μέρος και το 1832 το δεύτερο).

Ο ήρωας του Γκαίτε έχει σπουδάσει όλα τα επιστημονικά πεδία της εποχής του: «[…σπούδασα φιλοσοφία/ και νομική και γιατρική/ κι αλί μου και θεολογία /με κόπο και μ’ επιμονή./ Και να με δω με τόσα φώτα/εγώ ο μωρός , όσα και πρώτα!…]» ∙παρόλα αυτά, νιώθει εντελώς κενός. Διαπιστώνει ότι η ανθρώπινη γνώση δεν είναι αρκετή κι αναζητά κάτι παραπάνω. Η ένωση του με τον Μεφιστοφελή θα του δείξει τον δρόμο, παράλληλα όμως θα του φωτίσει σκοτεινές πλευρές του εαυτού του που ως εκείνη τη στιγμή αγνοούσε.

Αξίζει εδώ να γίνει μια μικρή μνεία για τον ρόλο του Μεφιστοφελή μέσα στο έργο. Ο Μεφιστοφελής δεν είναι μόνο ο Διάβολος. Στην αρχική μορφή του ποιήματος του Γκαίτε, ήταν το πνεύμα της γης που θα συνόδευε και θα βοηθούσε τον Φάουστ στη μεγάλη του περιπέτεια, ένα δευτερεύον δαιμόνιο που μπορεί ν’ ατενίζει τον Θεό και να συνομιλεί μαζί του. Κι ο Θεός μπορεί να του εμπιστευθεί την ψυχή ενός ανθρώπου για να δοθεί στη μεγάλη περιπέτεια που αποζητά. Γνωρίζει ότι θα τον κερδίσει στο τέλος γιατί η δοκιμασία του Φάουστ είναι μια προσπάθεια ύψωσης.

Η Κατερίνα Ευαγγελάτου προσέγγισε τον Φάουστ ακομπλεξάριστα. Δεν φάνηκε να τρόμαξε με το μέγεθος του έργου κι έτσι δεν αποπροσανατολίστηκε σε σχέση με τη σκηνοθετική γραμμή που θέλησε ν’ ακολουθήσει. Υπάρχουν σκηνοθέτες που στην επαφή τους με τα μεγάλα έργα της παγκόσμιας δραματουργίας εξαφανίζονται διστάζοντας ν’ αφήσουν τη δική τους σφραγίδα. Η Ευαγγελάτου ακολουθεί  μια δική της ανεξάρτητη πορεία στον χώρο με συνέπεια, γνώση κι αισθητική ανεξάρτητα από το επώνυμο της και τις απαιτήσεις ή προσδοκίες που οι άλλοι μπορεί να έχουν απ’ τη δουλειά της λόγω αυτού. Η παράσταση που υπέγραψε είναι απαλλαγμένη από τα στοιχεία εκείνα που βαραίνουν το κείμενο και δυσχεραίνουν τη σκηνική του απεικόνιση κι έχει στο επίκεντρο της τον Φάουστ αντιμετωπίζοντας αυτόν και το μοναχικό ταξίδι του προς το μεγάλο άγνωστο μέσα από τον ανήσυχο πνευματικά άνθρωπο που διαχρονικά είναι ίδιος κι αναγνωρίσιμος.

Χωρίς να αναιρεί το κείμενο, προχωρεί σε μια αφαιρετική σκηνοθεσία που επιτρέπει στον σύγχρονο θεατή να παρακολουθήσει ένα τόσο μεγάλο και πιθανότατα δυσνόητο έργο. Σημαντικός αρωγός της σ’ αυτό και η μετάφραση του Σπύρου Ευαγγελάτου που κατορθώνει και διατηρεί το μέτρο κάνοντας το όμως εύληπτο τόσο από τους ηθοποιούς όσο κι απ’ τους θεατές. Πέρα από το γνωστό περίγραμμα του πανεπιστήμονα που συνάπτει μια συμφωνία, ερωτεύεται μια κοπέλα και τελικά νιώθει ότι εξαπατήθηκε απ’ το πνεύμα του κακού, το έργο του Γκαίτε βρίθει συμβολισμών κι αλληγοριών. Η Βαλπούργια νύχτα είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Εδώ, δόθηκε μέσα από μια εμπνευσμένη χορογραφία που σπάει τη δραματική φόρτιση και προετοιμάζει για την κορύφωση που θ’ ακολουθήσει.

Ο Νίκος Κουρής έδωσε ωριμότητα στον ρόλο και μαζί με τον Αργύρη Πανταζάρα- το σκηνικό και δραματουργικό του alter ego-, υπήρξαν ένα δίδυμο που συμπλήρωνε ο ένας τον άλλο. Ο Κουρής είχε τη σκέψη κι ο Πανταζάρας την εκτέλεση της . Ο Κουρής είναι ένας εγκεφαλικός ηθοποιός ενώ ο Πανταζάρας έχει έντονα ανεπτυγμένο το ένστικτο του πάνω στη σκηνή. Στο πρώτο μέρος μέχρι το διάλειμμα νιώθω ότι υπήρξε κάπως υπερβολικός στις εκφράσεις του, σαν καρικατούρα του διαβολικού πνεύματος που ενσάρκωνε, ενώ στο δεύτερο ήταν σαφώς πιο ισορροπημένος. Αεικίνητοι και σκηνικά ευφυείς και οι δύο μαζί με την αθώα και ρομαντική Μαργαρίτα της  Νάνσυ Σιδέρη οδήγησαν την παράσταση σ’ ένα αριστουργηματικό υποκριτικά και σκηνικά φινάλε.

Η υπόλοιπη διανομή συμπήρωσε μ’ επιτυχία την εξαιρετικής αισθητικής παράσταση.

«Φάουστ» του Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε

Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Μετάφραση: Σπύρος Α. Ευαγγελάτος

Σκηνοθεσία: Κατερίνα Ευαγγελάτου

Σύμβουλος δραματουργίας: Πλάτων Μαυρομούστακος

Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη

Χορογραφία: Πατρίσια Απέργη

Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα

Μουσική σύνθεση: Γιώργος Πούλιος

Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ

Κoμμώσεις: Talkin’heads

Βοηθός σκηνοθέτη: Καλλιόπη Παναγιωτίδου

Β’ Βοηθός Σκηνοθέτη : Βικτώρια Φώτα

Βοηθός σκηνογράφου: Μυρτώ Μεγαρίτου

Φωτογραφίες: Βάσια Αναγνωστοπούλου

Παραγωγή: Δημοτικό Θέατρο Πειραιά & Λυκόφως – Γιώργος Λυκιαρδόπουλος

Διανομή

Φάουστ: Νίκος Κουρής, Μεφιστοφελής: Αργύρης Πανταζάρας, Μαργαρίτα: Νάνσυ Σιδέρη, Μάρθα: Δήμητρα Βλαγκοπούλου, Βάγκνερ: Ερρίκος Μηλιάρης, Βάλεντιν: Κλήμης Εμπέογλου, Λίζα: Καλλιόπη Παναγιωτίδου, Σπουδαστής, Μάγισσα: Αγησίλαος Μικελάτος

Συμμετέχουν επίσης 30 σπουδαστές από την Δραματική Σχολή του Πειραϊκού Συνδέσμου:

Δημήτρης Αθανασίου, Χρήστος Βασιλόπουλος, Αντώνης Γκούβας, Γεωργία Γρίβα, Εύη Δαέλη,Μικαέλα Δάνα, Βαγγέλης Δαούσης, Τασούλα Δεληγιάννη, Δήμητρα Δερζάκου, Γιώτα Ζαμπελη, Κατερίνα Καλαμπουρίδου, Ματίνα Κανδύλα, Ρένα Καραγιάννη, Ελένη Καρκανίδα, Αναστασία Κόμη, Μαριάνθη Κολιάκη, Μαιρινίκη Λύκου, Νάγια Μητσάκου, Σίλια Μουστάκη, Αλέξανδρος Παυλίδης, Δημήτρης Ποπλίδης, Νάγια Πυργαρούση, Γιάννης Στρατέλης, Κατερίνα Ταπέ, Νάνσυ Τριανταφύλλου, Αλεξάνδρα Φαρδελακη

 

Advertisements

0 Responses to “«Φάουστ» στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 196,279 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: