«Η τάξη μας» στο Εθνικό θέατρο

Το 2001 ο ιστορικός Γιαν Γκρος, πολωνικής καταγωγής από Εβραίο πατέρα και καθολική μητέρα και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον, είχε αφηγηθεί στο βιβλίο του «Οι γείτονες» τη σφαγή στο Γιεντβάμπνε, μια μικρή πόλη στην Ανατολική Πολωνία, οι κάτοικοι της οποίας έκαψαν ζωντανούς στις 10 Ιουλίου 1941, όλους τους Εβραίους γείτονές τους (υπολογίζεται ότι χάθηκαν έτσι περίπου 1.600 άνθρωποι). Οι αποκαλύψεις του είχαν οδηγήσει τον τότε πρόεδρο Αλεξάντρ Κβασνιέφσκι να ζητήσει συγγνώμη στη διάρκεια μιας πρωτοφανούς για την Πολωνία τελετής στο Γιεντβάμπνε.
Οκτώ χρόνια αργότερα, ο Ταντέους Σλομποντζιάνεκ δραματοποιεί τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα χρησιμοποιώντας ως καμβά μια τάξη συμμαθητών που από το 1925 ως το 1941 περίπου, συμβίωναν σχεδόν αρμονικά, με κοινό τόπο την καταγωγή τους και χωρίς εχθρότητες  λόγω διαφορετικού θρησκεύματος. Στο έργο παρακολουθούμε πώς η αρχική  εισβολή των Ρώσων κι έπειτα των Γερμανών έφερε στην  επιφάνεια όλα εκείνα τα αρνητικά χαρακτηριστικά που συνήθως συνυπάρχουν με τα θετικά στον κάθε άνθρωπο και χρειάζονται πάντα μια αφορμή  για ν’ απελευθερωθούν. Η σκοτεινή πλευρά των ανθρώπων σε συνδυασμό με το ένστικτο της επιβίωσης οδήγησε εδώ σε αποστροφή του διαφορετικού, σε υπέρμετρο εθνικισμό, προδοσία, κατάχρηση εξουσίας και έγκλημα.

Είναι φανερό ότι πέραν της συγκεκριμένης θεματολογίας του το έργο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε εποχές σαν τη σημερινή όπου οράματα και προσδοκίες για έναν ειρηνικό κόσμο έχουν καταρρεύσει ανασύροντας ταπεινές συμπεριφορές παράλληλα με την άνοδο εθνικιστικών ιδεολογιών και φασιστικών κινημάτων. Επιπλέον, το τέχνασμα των συμμαθητών σηματοδοτεί κι έναν άλλο κοινό τόπο που διαπιστώνει κανείς πάντα μεγαλώνοντας κι όσο απομακρύνεται χρονικά απ’ τα σχολικά χρόνια. Ό,τι σε ένωνε ως παιδί μπορεί να σε χωρίσει ως ενήλικα. Η αθωότητα εύκολα χάνεται πόσο μάλλον όταν ο περίγυρος έντεχνα μολύνει την παιδική ψυχή αρχικά και την ευμετάβλητη εφηβική αργότερα, με υποψίες για τον διαφορετικό διπλανό του…

Ο Τάκης Τζαμαργιάς έστησε μια αξιόλογη παράσταση με  10 ηθοποιούς ν’ αλωνίζουν κυριολεκτικά τη σκηνή υποδυόμενοι με πάθος τους ήρωες του έργου. Δεν  κράτησε καμία ρεαλιστική δομή σε χώρο και χρόνο και δεν οριοθέτησε τη δράση αποκόπτοντας της απ’ την άμεση αφήγηση. Μέσα απ’ τον λόγο των ηθοποιών αλλά και την αστείρευτη σκηνική τους ενέργεια περάσαμε απ’ το ανέφελο 1925 στην ταραγμένη δεκαετία του ’40 με τις πρώτες απώλειες, μεταφερθήκαμε στην Αμερική και ξανά πίσω στην Πολωνία και καταλήξαμε στον αιώνα μας. Οι συμμαθητές μεγάλωσαν, ανδρώθηκαν, αλληλοφαγώθηκαν, τιμωρήθηκαν. Κάποιοι μεταμέλησαν, άλλοι έζησαν εις βάρος των υπολοίπων. Όλοι τους όμως με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στιγματίστηκαν απ’ το έγκλημα του 1941.

Ωραία σχεδιασμένος και με έντονο συμβολισμό ο σκηνικός χώρος της Μανωλοπούλου. Ο τεράστιος σχολικός πίνακας στο βάθος έδινε μια νότα ανάμνησης της παλιάς σχολικής τάξης που σταδιακά μετατράπηκε σε πεδίο βολής και θανάτου. Ακόμα κι όταν  οι συμμαθητές ο ένας μετά τον άλλον περνάγανε απ’ τη θνητότητα στην αντίπερα όχθη, πλησίαζαν τον πίνακα άρα έρχονταν πιο κοντά στην τάξη που κάποτε έσφυζε από ζωή κι αντηχούσαν παιδικά χαρούμενα τραγούδια ενώ τα θρανία έγιναν τάφοι εκείνων των παλιών οραμάτων κι ιδανικών.

Την πρωτότυπη μουσική της παράστασης υπογράφει ο Δημήτρης Μαραμής, ο οποίος εμπνεύστηκε από την πολωνική και εβραϊκή μουσική παράδοση.

Δυνατές οι ερμηνείες απ’ όλους τους ηθοποιούς,  από τον πιο ήσυχο υποκριτικά Βασίλη Μαγουλιώτη ως τον πιο στομφώδη Κώστα Γαλανάκη. Θα ξεχωρίσω τον Γιώργο Πυρπασόπουλο για την εσωτερικότητα, την ακρίβεια και το βάθος της υποκριτικής του δύναμης. Με πάθος κι οδύνη απέδωσε η Κωνσταντίνα Τακάλου την άτυχη Ντόρα, ενώ ο Νταλιάνης κι η Κωνσταντινίδου υπήρξαν κάπως πιο υποτονικοί υποκριτικά. Πάντα καλός ο Πάνου- ίσως λίγο πιο κουρασμένος εδώ,  ενδιαφέρουσα η παρουσία του Μαυρόπουλου, μετρημένη και χωρίς περιττές εξάρσεις η Ράνια Οικονομίδου, με ωριμότητα η φιγούρα του ιερέα, ωραία δοσμένη απ’ τον Άλκη Παναγιωτίδη που κατάφερε να ισορροπήσει ανάμεσα στον Χένιεκ ως όν και στον Χένιεκ με τα ιερατικά άμφια που εξαγνίζουν ακόμα και τις αμαρτίες αυτού που τα φοράει…

«Η τάξη μας» έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και παρουσιαστεί με τεράστια επιτυχία στο Ισραήλ, στην Ουγγαρία, στις Ηνωμένες Πολιτείες, στην Ιταλία, στον Καναδά, στη Σουηδία και στη Μεγάλη Βρετανία. Έχει κερδίσει το αναγνωρισμένο βραβείο «Nike» το 2010 – το κορυφαίο Πολωνικό βραβείο λογοτεχνίας-  που για πρώτη φορά απονεμήθηκε σε θεατρικό έργο. Επίσης κατατάχθηκε ανάμεσα στα καλύτερα  σύγχρονα ευρωπαϊκά έργα που γράφτηκαν κατά το 2009/10, από το European Theatre Convention. Αξίζει ν’ αναφερθεί ότι πέρυσι παρουσιάστηκε στο αθηναϊκό κοινό απ’ τον ΘΟΚ  στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών σε σκηνοθεσία Γιάννη Καλαβριανού.

Εθνικό θέατρο

Κτίριο Τσίλλερ- κεντρική σκηνή

«Η τάξη μας» του Ταντέους Σλομποντζιάνεκ

Μετάφραση: Έρι Κύργια

Σκηνοθεσία: Τάκης Τζαμαργιάς

Σκηνικά-κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου

Μουσική: Δημήτρης Μαραμής

Στίχοι τραγουδιών: Σωτήρης Τριβιζάς

Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης

Κίνηση: Ζωή Χατζηαντωνίου

Μουσική διδασκαλία: Μελίνα Παιονίδου

Βοηθός σκηνοθέτη: Μάκης Μεζόπουλος

Βοηθός σκηνογράφου: Δάφνη Παπαϊωάννου

Δραματολόγος παράστασης: Βιβή Σπαθούλα

Διανομή ρόλων

Γιάκουμπ  Κατς: Βασίλης Μαγουλιώτης

Ντόρα: Κωνσταντίνα Τάκαλου

Ρυσίεκ: Αλέξανδρος Μαυρόπουλος

Μενάχεμ: Θέμης Πάνου

Ζίγκμουντ: Γιώργος Πυρπασόπουλος

Ζόχα: Καίτη Κωνσταντίνου

Χένιεκ: Άλκης Παναγιωτίδης

Βλάντεκ: Γιάννης Νταλιάνης

Ραχέλκα/Μαριάννα: Ράνια Οικονομίδου

Άμπραμ: Κώστας Γαλανάκης

 

Advertisements

0 Responses to “«Η τάξη μας» στο Εθνικό θέατρο”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Επισκεψιμότητα

  • 196,279 hits

Αρχείο


Αρέσει σε %d bloggers: